Posted by: lrrp | November 20, 2012

ගන්ධබ්බයා කවරෙක්‌ද ?

පාලියෙහි ගන්ධබ්බ යන්නෙන් මව් කුසක පිළිසිඳින සත්ත්වයා අර්ථ ගන්වයි. මෙම අර්ථය ඇතැම් තැනක සම්භවෙසි යන පර්යාය නාමයෙන් ද, සංස්‌කෘතයේදී ගන්ධර්ව යන නාමයෙන් ද, යෙදී ඇති අතර ස්‌ථවිරවාදීන්ගේ ප්‍රධාන ශාඛාවක්‌ වන සර්වාස්‌තිවාදීන් විසින් මෙම තත්ත්වය අන්තරා භවිකයන නමින් ද හඳුන්වා තිබේ. යෝගාචාර ගුරුකුලය ආලය විඥානය ලෙස දක්‌වති. යාතනා ශරීරයනු ගන්ධබ්බ යන්නටම අපර නාමයෙකි.

සෘග්වේදයේ ගන්ධබ්බ යන්න භාවිත කර ඇත්තේ අහසේ හැසිරෙන දේව කොට්‌ඨාසයක්‌ හැඳින්වීමටය. එහි එක්‌ තැනක Rෂිවරයෙකු මනෝමයකයෙන් අහසින් ගිය පුවතක්‌ දැක්‌වේ. එසේම එහි 177 සුක්‌තයේ”පතංගෝ”යන්න විස්‌තර කරනුයේ ආකාශයේ හැසිරෙන ගන්ධබ්බ ගණයට අයත් දෙවියෙකු ලෙසය. තෛත්තිරීය ආරණ්‍යකයේ ආත්මය උදෙසා භාවිත වූ ගන්ධර්ව ශබ්දයටම හා භාරතයේ දී පුද්ගලත්වයක්‌ ආරෝපනය කෙටා තිබේ. උපනිෂද්මුනිවරු ආත්මය උදෙසා මනෝමය යන්න භාවිත කර ඇත. සාංඛ්‍ය දර්ශනය තුළ ලිංග ශරීරය යනුවෙන් හැඳින්වූයේ ද මෙම තත්ත්වයමය.

නවීන විද්‍යාවේ මුල්යුගයේ දී මනෝමයකාය (Astral Body) යනුවෙන් පර්යේෂණයන්ට භාජන වූයේ ද වත්මනෙහි බයෝප්ලාස්‌මීය ශක්‌තිශරීරයක්‌ (Bio Plasmatic Energy Body) ලෙස පර්යේෂණයන්ට භාජනවනුයේ ද මෙම ගන්ධබ්බ යන තත්ත්වයයි.

එහෙත් එකම තත්ත්වයක්‌ විස්‌තර කළ ද මෙම ගන්ධබ්බ, සම්භවෙසි, ගන්ධර්ව, අන්තරාභවික, ආලය විඥානය, යාතනාශරීර, මනෝමයකාය, ආත්මය, ලිංග ශරීරයන පාඨයන්හි වචනාර්ථය බෙහෙවින් වෙනස්‌ය. එහි දී වෛදික, ආරණ්‍යක, උපනිෂද් හා සාංඛ්‍ය දර්ශන මත වෙනස්‌ ලෙස අර්ථ දැක්‌වුවද බොහෝ දෙනා ගන්ධබ්බ, අන්තරාභවය, විඥානය, මනෝකාය යනු එකක්‌ ලෙස සලකති. එහෙත් එය එසේ නොවේ. මේ සෑම වචනාර්ථයක්‌ම එකිනෙකට වෙනස්‌ වේ. විචාරයකින් තොරව ගන්ධබ්බ යන්නට ඉහත කී පාඨයන් පර්යාය ලෙස භාවිත කරන්නට යැමෙන් සිදුව ඇත්තේ බුදුන්වහන්සේ අදහස්‌ කළ ගන්ධබ්බ යන අදහස වැළලී ගොස්‌ අන්‍යාගමික හා නිකායික මත ඉස්‌මතු වීමයි. නිර්මල බුද්ධ වචනය පිළිබඳ ඉඟියක්‌ ලබා ගැනීමට නම් ඒවා නිර්වචනය වන අන්දම විමසා බැලිය යුතු වේ.

මෙම ගන්ධබ්බ යන වචනය තරම් බෞද්ධ ආචාර්යවරුන්ගේ විවාදයට බඳුන්වූ තවත් වදනක්‌ නොමැති තරම්ය. අතීතයේ පටන් පැවත එන එම වාදවිවාද අද ද අවසන් වී නොමැත. ගන්ධබ්බ යන ශබ්දය විස්‌තර කරන සිංහල විශ්වකෝෂය ඒ සඳහා විවිධ අරුත් කැටිකොට දක්‌වා තිබේ. දිව්‍යනායක දේවයෝනී කොට්‌ඨාසයක්‌, මවුකුස පිළිසිඳින සත්ත්වයා, සංගීතඥයා, සංගීතය, විවාහ ක්‍රමයක්‌, කස්‌තුරි මුවා, අශ්වයායන අර්ථ මෙහිලා ඇතුළත් වේ. ගන්ධබ්රීබ යන්න විස්‌තර කරන මහාචාර්ය ජී.පී. මලලසේකර මහතා ද මහාචාර්ය රීස්‌ඩේවිඩ්ස්‌ මහතා ද ඉහත කී අර්ථ බොහෝමයක්‌ එලෙසින් ම ගෙනහැර දක්‌වති.

එහෙත් බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන් තුළ ගන්ධබ්බ යන්නට දී ඇති එකම නිර්වචනය නම් මව් කුසක පිළිසිඳ ගැනීමේ අපේක්‍ෂාවෙන් කර්ම ශක්‌තිය මගින් මෙහෙයවනු ලබන සත්ත්වයා යන්නයි. නමුත් ඒ ඒ සම්ප්‍රදායන්ට අනුව එහි පැහැදිලි වෙනස්‌කම් දක්‌නට ලැබේ. එහිදී දැකගත හැකි මූලිකම වෙනස්‌ කම වනුයේ කාලය පිළිබඳ විවරණයයි. ථෙරවාදී නොවන බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන් තුළ ගන්ධබ්බ ශබ්දය අන්තරාභවය හෝ විඥානය ලෙස දක්‌වන බව ඉහත දැක්‌වූයෙමි. මෙම අන්තරාභවය හෝ විඥානය යනු සත්ත්වයෙකුගේ චුති ප්‍රතිසන්ධි හෙවත් මරණය හා උපත අතර ඇති කාලයයි. භවයන් දෙකක්‌ අතර ඇති කාලය හෙයින් අන්තරා භවය ලෙස නම් කිරීම යුක්‌තියුත්ක යෑයි පවසන ඔවුන් එය තහවුරු කිරීමට විවිධ අදහස්‌ ඉදිරිපත් කරති.

ආචාර්ය වසු බන්ධුපාදයෝ සිය අභිධර්මකෝශ ග්‍රන්ථයෙහි අන්තරාභවය පිළිබඳ දීර්ඝව විස්‌තර කර ඇත. එහිදී එය ගන්ධර්ව යන නාමයෙන් හැඳින්වීමට හේතු හා එහි තත්ත්වය හුවා දක්‌වති. “මරණය හා උප්පත්තිභවය අතර වූයේ අන්තරාභවයයි. එහි ජාත වූ අන්තරාභවිකයා උප්පන්න නොවේ. එසේ නම් ඔහු උපදිනු ලබමින් සිටින්නේය. අන්තරාභවයක්‌ ඇතැයි

සනාථ කිරීමට වසුබන්ධුපාදයෝකණඨොක්‌තෙඃ, ගන්ධව_dත්, පඤ්චොක්‌තෙඃ, ගතිසූත්‍රතඃ යනුවෙන් සාධක හතරක්‌ ගෙන හැර දක්‌වති. “භාෂ්‍යටීකාවරචනා කරන ආචාර්ය යශෝමිත්‍රපාදයෝ අන්තරාභවිකයා යායුතු භවයට මෙතෙක්‌ නොගිය, උප්පත්ති භවයක්‌ සොයන, එහෙයින් නූපන්නයෙක්‌ යෑයි පවසති. අන්තරාභවිකයා ජාත වූයේ නමුදු උප්පන්න නොවන බව පවසන ආචාර්ය සංඝභද්‍රයෝ සියලුම ජන්මයක අභිව්‍යක්‌ති, සමාපත්ති ව්‍යක්‌ති යනුවෙන් කර්ම දෙකක ක්‍රියාකාරීත්වය සිදුවන බවත්, එයින් අභිව්‍යක්‌ති කර්මයෙන් නාම-රූප දෙදෙනාගේ පහළවීමවන බවත්, සමාපත්ති කර්මයෙන් ෂඩායතනයන්ගේ පහළ වීම සිදුවන බවත් පවසති. වැඩිදුරටත් කරුණු දක්‌වන සංඝභද්‍රයෝ අන්තරාභවිකයාගේ යාතනා ශරීරය අභිව්‍යක්‌ති කර්මයෙන් සෑදුණ ද සමාපත්ති කර්මය විපාක නොදුන් බැවින් ඔහු උපන්නෙක්‌ නොවන බව පවසයි.

යෝගාචාර ගුරුකුලයට අනුව සත්ත්වයාගේ මරණින් සිඳෙන්නේ ප්‍රවෘත්ති විඥානය පමණකි. භවකාමී කර්ම බීජයන් දරා සිටින ආලය විඥානයෙහි පැවැත්ම මරණයෙන් පසුව ද යම් කාලයක්‌ වෙනත් භවයක පිළිසිඳීමක්‌ නොමැතිව පවතී. එම කාලය ගන්ධර්ව යන නාමයෙන් හඳුන්වන අතර එම ආලය විඥානයෙහි පැවැත්ම පිළිබඳ යෝගාචාරභූමි ශාස්‌ත්‍රයෙහි දීර්ඝ විස්‌තරයක්‌ දැක්‌වේ.

ථෙරවාදී බෞද්ධාචාර්යයෝ මෙම සර්වස්‌තිවාදී හා යෝගාචර මත සියල්ලක්‌ම ප්‍රතික්‍ෂේප කරති. වියෙන් ගොයමද, ගොයමෙන් විය ද හටගන්නා සේචුති-ප්‍රතිසන්ධි භව අතරවිච්ඡින්න තත්ත්වයක්‌ නැතැයි ඔවුහු පවසති. මියයන පුද්ගලයා ඇසිපිය හෙළන පමණ කාලයක්‌ තුළ දෙවන භවයක උපත ලබන බව ථෙරවාදී මතයයි. ඒ අනුව චුති-ප්‍රතිසන්ධි භවදෙක අතර අන්තරාභවයක්‌ තිබිය නොහැකිය. අන්තරාභව පරිනිබ්බායී, සම්භවෙසී යන පාඨයන් විමසීමෙන් තොරව ගෙන මෙම අන්තරා භවය පිළිගෙන ඇති බව උදානඅට්‌ඨ කථාවේ දී ථෙරවාදීන් විසින් දක්‌වා සිටී. මිලින්ද ප්‍රශ්නයේ එක්‌ තැනක විමසනු ලබන පැනයක්‌ නම් මිය යන සත්ත්වයෙකු බඹලොව ඉපදීමට හෝ නරලොව ඉපදීමට ගතවන කාලයේ වෙනස කොපමණ ද යන්නයි. එයට පිළිතුර එකම කාලයක්‌ යන්නයි. මෙම අදහස ථෙරවාදීන් සිය මතය තහවුරු කිරීම සඳහා ඉදිරිපත් කරයි.

විමතිවිනෝදනීටීකාවේ ගන්ධබ්බ යන්න විස්‌තර කරනුයේ යම් අවස්‌ථාවක ප්‍රතිසන්ධිය ලැබීමට එළඹ සිටි සත්ත්වයා ලෙසයි. සාරFථදීපනී විනය ටීකාවේ දී ශාරිපුත්‍ර සංඝරාජ හිමියෝ එය විස්‌තර කරනුයේ ද එලෙසිනි. එහෙත් ඒවායේ අන්තරා භවය පිළිගන්නා බවක්‌ පෙනේ.

සම්භවෙසි යන්න විවරණය කරන අට්‌ඨකථාව බෙහෙවින් පැටලිලි සහිතය. එහි නිශ්චිත අදහසක්‌ ඉදිරිපත් නොකරයි. සම්භවෙසි යන්නෙන් පෘතග්ජන පුද්ගලයා හෝ බිත්තර තුළ සිටින ජීවියා හෝ කලල තුළ සිටින ජීවියා හෝ සංසේදක හෝ ඕපපාතික ජීවියා අදහස්‌ යන බව අටුවාචාරීන් දක්‌වා තිබේ.

ඉහත කරුණු අනුව සිදුව ඇත්තේ සම්භවෙසි යන්න පිළිබඳ නිකායික මතය තවදුරටත් තහවුරුවීමකි. එසේම ගන්ධබ්බ යන්නෙහි අර්ථය අන්තරාභවයට සමාන යෑයි මතයක්‌ බිහිවීමකි. එහෙත් එය සිදුව ඇත්තේ අටුවාචාරීන් හා ටීකාචාරීන් ස්‌වකීය මත ඉදිරිපත් කරන්නට යැමෙන් විනා බුද්ධ දේශනාව මත පදනම්ව නොවේ. ථෙරවාදීන් මේ සියලු මත ඉදිරිපත් කරන්නට ඇත්තේ බුදුදහම අනාත්මවාදී දහමක්‌ ලෙස ඉස්‌මතු කොට දැක්‌වීමේ අවශ්‍යතාව නිසාය. එහෙත් එය සහේතුකව විස්‌තර කර දැක්‌වීමේ අපොහොසත්කම නිසා සිදුව ඇත්තේ බුදුදහම ආත්මවාදී විඥානවාදී දහමක්‌ ලෙස පෙනී යැමය. එසේම ආත්මවාදී මෙන්ම අන්‍යාගමික වෙනත් මත ද පහසුවෙන් බෞද්ධයාට සමීපවීමකි.

මනෝමය කාය නැතහොත් බයෝප්ලාස්‌මීය ශක්‌ති ශරීයය නුවෙන් වර්තමානයේ පර්යේෂණයට භාජන වන්නේ මරණින් පසු ශරීරයෙන් ඉවත්ව යන ශක්‌ති විශේෂයක්‌ පිළිබඳවය. එහෙත් බුදුන්වහන්සේ මනෝමයකාය යනුවෙන් එවැනි සූක්‍ෂම ශරීර වර්ග තුනක්‌ පෙන්වා දී තිබේ. සෘද්ධියෙන් මවන ලද සූක්‍ෂම ශරීර, ප්‍රතිසන්ධිය ලබාදෙන ගන්ධබ්බ අවස්‌ථාව, බ්‍රහ්මලේක වල සිටින සූක්‍ෂම ශරීර සහිත ජීවීන් මනෝමයකාය වශයෙන් දක්‌වා තිබේ. මේ නිසා වත්මනෙහි මනෝකාය යනුවෙන් සිදුකරනු ලබන පර්යේෂණ වල සාර්ථක අසාර්ථක බව විමසිය යුතුව පවතී.

මේ සියලු කරුණු අනුව පැහැදිලි වනුයේ බුදුන්වහන්සේ අදහස්‌ කළ ගන්ධබ්බ යන තත්ත්වය අනෙකුත් පාඨ තුළින් පෙන්නුම් කළ ද එහි ස්‌වභාවය හා විවරණය වෙනස්‌ බවයි. මේ නිසා ගන්ධබ්බ යන්නට පර්යාය ලෙස එම පාඨයන් භාවිත කිරීම යුක්‌ති යුක්‌ත නොවේ. වත්මන් බෞද්ධ ආචාර්යවරුන්ගේ වගකීම වනුයේ මෙවැනි බෞද්ධයා නොමග යන සුලු තැන් සදොස්‌ කොට බෞද්ධයා නිවැරැදි දෘෂ්ටියට ගෙන ඒමය. ඒ සඳහා අනෙකුත් මතයන් වල පවතින සාධනීය ලක්‍ෂණ මෙන්ම ඒවා මුල් බුදුදහමින් වෙනස්‌ වන අන්දම විමසා බැලිය යුතුය. මෙම ලිපියෙන් මා කෙටියෙන් ඉදිරිපත් කළේ එම විවිධ වූ අදහස්‌ය. මේ සියලු අදහස්‌ මෙන්ම මෙහි සඳහන් නොවූ තවත් කරුණු ඇත්නම් එම කරුණු ද විවරණය කොට බුද්ධ වචනයට හානියක්‌ නොවන පරිදි ගන්ධබ්බ යන්න අර්ථ දැක්‌විය යුතුව පවතී


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: