Posted by: lrrp | November 11, 2014

මේ මොහොත සිහිනුවණින් සිටීමේ වාසිය

– පූජ්‍ය සෝමපුර සිරි සුධම්ම හිමි

පුද්ගලයාගේ චරියාව හෙවත් හැසිරීම සකස්‌ කරන්නේ ඔහුගේ සිත පූර්වාංගම කරගෙනය. ඒ නිසා ඔහු නිතරම එකම ආකාරයකට හැසිරෙන්නේ නැතිව සතුටින්, අසතුටින්, කෝපයෙන්, ෙත්‍රෙsයෙන්, ඊර්ෂ්‍යාවෙන්, දයාවෙන් හැසිරෙන අවස්‌ථා ඇති වේ. කාරුණික පුද්ගලයාම තවත් විටෙක ප්‍රකෝපකාරී පුද්ගලයකු ලෙස ක්‍රියාකරයි. විරාගී පුද්ගලයාම තවත් විටෙක රාගී පුද්ගලයකු ලෙස හැසිරෙයි. දයාබර ස්‌වාමියකු ලෙස හැසිනෙ තැනැත්තාම යම්කිසි විටෙක තම බිරිඳ මරා දමයි. මෙසේ එකම පුද්ගලයා තුළින් විවිධාකාර පුද්ගලයන් බිහිවන්නේ ඔහුගේ චින්තනය අනුවයි. ක්‍රෝධයෙන් ක්‍රියාකරන පුද්ගලයා තුළ කරුණාව, මෛත්‍රිය නැතිව නොවෙයි. අපගේ චින්තනය නිසා කරුණාව, මෛත්‍රිය අභිබවා ක්‍රෝධය ඉස්‌මතු වේ. එම ක්‍රෝධ නමැති නරක සිතුවිල්ල මතුවී එයින් පිරිසිදු සිත වෙළී ගිය විට ඔහු ක්‍රියාත්මක වන්නේ ඒ සිතුවිල්ල අනුවයි.

නිතරම සිත පිරිසිදුව කෙලෙස්‌ සිතුවිලිවලින් වැසී ආවරණය වී පවතින්නේ නැත. ඉන්ද්‍රියන්ට අරමුණු වන බාහිර ලෝකයේ වස්‌තු නිසා මේ සිතුවිලි මතු වේ. සිත කෙලෙසයි. සිත අපිරිසිදු කරයි.

‘පබස්‌සරමිදං භික්‌ඛවේ චිත්තං තංච ඛො ආගන්තුකෙහි උපක්‌කිලෙසෙහි උපක්‌කිළිට්‌ඨං’

මහණෙනි, මේ සිත ප්‍රභාස්‌වරයි. එය පිටින් ගලා එන කෙලෙස්‌ සිතුවිලි නිසා කිලිටි වේ.’

යමෙක්‌ මේ රාගය, ද්වේෂය ආදී සිතුවිල්ලකින් සිත වෙලී, කිලිටිවී තිබෙන අවස්‌ථාවක ඒ කිsලිටි සිතින් දෙන උපදෙස්‌ අනුව හැසිරෙනවා නම් හෙවත් ක්‍රියාත්මක වෙනවා නම් තමාටත් අනුන්ටත් දුකක්‌, විපතක්‌ සිදුවීම වැළැක්‌විය නොහැකියි.

‘රත්තො ඛො බ්‍රහ්මණ රාගෙන දොaසේන මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නසිත්තො අත්තව්‍යාබාධාය පරව්‍යාබාධාය උභයව්‍යාබාධායපි චෙතෙති දුක්‌ඛං දොaමනස්‌සං පටිසංවෙදෙති උභයත්ථිම්පි භූතං නප්පජානාති’ (අංගුත්තර නිකාය – තික නිපාත)

‘බ්‍රාහ්මණය යමකුගේ සිතක්‌ රාගයෙන්, ද්වේෂයෙන්, මෝහයෙන් මැඩී වෙලී ගත්විට ඔහු තමාටත්, අනුන්ටත් දුකක්‌ විපතක්‌ ඇතිවීමට ෙච්තනය කරයි. එසේම තම සිතින් දුක්‌ දොම්නස්‌ සන්තාපයන් විඳියි. තවද තමාගේ හෝ අනුන්ගේ යහපත නොදකියි. එබඳු සිතුවිලි අනුව ඔහුගේ හැසිරීම සකස්‌ වේ.

ඔබගේ චර්යාව මේ සිතුවිලි අනුව සිදුවන්නේ නම් ඔබ නිතරම ඔබගේ සිතුවිලි දැකීමට පුහුණු වූවොත් එම සිතුවිලි හඳුනාගෙන එබඳු සිතුවිලිවලින් සිත වෙලී ගත් විට ක්‍රියාත්මක නොවීමට වගබලා ගතහැකිය. මෙය ඉබේම සිදුවන්නක්‌ නොවේ. ශික්‌ෂණය හෙවත් පුහුණුව තුළින් මනස ක්‍රියාත්මක වන ආකාරයයි. සිතට බාහිර ලෝකයේ අරමුනු ඉන්ද්‍රියන් මගින් ලැබෙන විට සිතේ ඇතිවන සිතුවිලි දැකීමට ඔබ ළඟ ඇති මානසික ශක්‌ති දෙකක්‌ උපයෝගී කර ගැනීමෙන් එම සිතුවිලි අනුව ක්‍රියාත්මකවීම වළකා දැමීමට හැකිවන බව බුදුන්වහන්සේ පෙන්වා දෙයි. ඔබ ළඟ ඇති සතියත් ප්‍රඤ්Æවත් (සතිසම්පජඤ්ඤය) හෙවත් සිහියත්, නුවණත් උපකාරී කරගත හැකිය. එනිසා මේ මොහොතේ උපදින දුක වළකා ගැනීමට නම් ඔබ නිතරම සිහිනුවණින් ක්‍රියාකළ යුතුය.

‘යානි සොතානි ලෝකස්‌මිං සති තෙසං නිවාරයෙ’ (පරායන වග්ග – සුත්ත නිපාතය) තම චිත්ත සන්තානයේ රාගාදී කෙලෙස්‌ තිබුණත් එයින් වන විපත්ති නිවාරණය කිරීම කරන්නේ සතිය හෙවත් සිහි කල්පනාව බව මෙයින් පැහැදිලි කරයි.

ඔබ සතුව ඇති ඇස, කණ, නාසය ආදී ස්‌පර්ශ ආයතන හය පවත්නා තාක්‌ කල් බාහිර ලෝකයේ තිබෙන රූප, ශබ්ද, ගන්ධ ආදී බාහිර ආයතන හය ස්‌පර්ශ වීම වැළැක්‌විය නොහැකිය. ඒ හැපීම හෙවත් ස්‌පර්ශවීම නිසා සිත තුළ සැප දුක මධ්‍යස්‌ථභාවය, ක්‍රෝධය, ඊර්ෂ්‍යාව, වෛරය ආදී සිතුවිලි පහල වේ. ඒ බව බුදුන්වහන්සේ පෙන්වා දෙයි. ‘ඵස්‌ස නිදානං සාතං අසාතං’ ඵස්‌සෙ අසන්තෙ න භවන්ති හෙතෙ’ (කලහ විවාද සූත්‍රය – සුත්ත නිපාතය) සුඛ වේදනා දුක්‌ඛ වේදනා ස්‌පර්ශ නිසා ඇති වේ. ස්‌පර්ශය නොමැති විට සැප දුක ඇති නොවේ’ බාහිර ලෝකයේ රූප, ශබ්ද, ගන්ධ ආදිය අපගේ ඉන්ද්‍රියන්ට හැපෙනවාය කියා ඒවා විනාශ කළ නොහැකිය. අපට තිබෙන්නේ අප සතු අපගේ ඉන්ද්‍රියන් පාලනය කර ගැනීමයි. (බන්ද්‍රීයෙසු ගුත්තද්වාරෝහොති).

ඒවා පාලනය කිරීමට අපට සිහි කල්පනාවක්‌ තිබිය යුතුයි. එසේ කිරීමට ඇති එකම මග සතිය පිහිටුවා ගෙන සිහිය පෙරටු කරගෙන හෙවත් සිහිනුවණින් දවසේ වැඩ කටයුතු කිරීමයි. (ඒකායනො අයං භික්‌ඛවේ මග්ගොචත්තාරො සතිපට්‌ඨානා)

මේ ඉන්ද්‍රියන් පාලනය කළ යුත්තේ පෝය දවසට පමණක්‌ නොවේ. දෛනික ජීවිතයේ සෑම විටම මෙය කළ යුතුය. එසේ කිරීමට පුහුණුවක්‌ අවශ්‍යය. බුදුන්වහන්සේ ශික්‌ෂා පද මගින් ලබා දෙන්නේ මෙන්න මේ පුහුණුව හෙවත් ශික්‌ෂණයයි. එසේම පුහුණුව උපකාරී වන්නේ ජීවත්වන මොහොත හෙවත් පවත්නා ජීවිතය දුකින් ගලවා ගැනීමටය. පරලොවක ගත කිරීමට බලාපොරොත්තු වන ජීවිතයක්‌ නොව, තම සිත දෙස බැලීමේ පුහුණුව මනසට ලබාදීමට උපයෝගී කරගත හැකි මානසික අභ්‍යාස රාශියක්‌ ඉන්ද්‍රීය භාවනා සූත්‍රයේදී බුදුන්වහන්සේ අපට පැහැදිලි කර වදාළ සේක.

ආනන්දය, ආර්ය විනයෙහි කෙසේ උසස්‌ ඉන්ද්‍රිය භාවනාව සිදුවෙයිද? යම්කිසි ශ්‍රමණයකුට හෝ යම්කිසි පුද්ගලයකුට ඇසින් රූපයක්‌ දැකීම නිසා සිත තුළ මනාපයක්‌, අමනාපයක්‌ හෝ මධ්‍යස්‌ථ සිතුවිල්ලක්‌ ඇති වේ. එවිට ඔහු වහා තමාගේ සිත දෙස තම සිතුවිලි ඇති වූ මනාප අමනාප හෝ මධ්‍යසථ සිතුවිල්ල දැක මෙසේ දැන ගනී. මට මනාපයක්‌ උපන, අමනාපයක්‌ උපන, මධ්‍යස්‌ථ උපන. ඒ උපන් සිතුවිල්ල මේ රූපය දැකීමේ හේතුව නිසා ඇතිවූ සිතුවිල්ලකි. එය උසස්‌ හැඟිමක්‌ නොවේ. ළාමකයි. මෙයට පෙර පැවැති උපේක්‌ෂා සහගත සිතුවිල්ල මෙයට වඩා ශාන්තය. ප්‍රනීතයි යනාදී වශයෙන් සිතයි. එසේ සිතන විට ඔහුට උපන් යම්කිසි රුචි, අරුචි හෝ වෙනත් ආකාරයක වූ සිතුවිල්ල නැතිවී යයි. සිත තුළ පෙර පැවැති මධ්‍යස්‌ථ ස්‌වභාව සිතුවිල්ල යළි ඇති වෙයි.

මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ බාහිර ලෝකයේ රූප, ශබ්ද, ගන්ධ ආදී අරමුණු අපගේ ඇස, කන ආදී ඉන්ද්‍රියන්ට හමුවූ විට සිත තුළ ඇති වන විවිධාකාර සිතුවිලි නිසා තමා නොදැනුවත්වම විවිධාකාර හැසිරීම්වලට ගොදුරු වන බවයි. එනිසා නොයෙක්‌ චිත්ත පීඩාවන් විඳින බවත්ය. ජීවත් වන මොහොතේ සිත තුළ දුක්‌ උපදින්නේ මේ ආකාරයෙනි. නමුත් යමෙක්‌ තම සිත් තුළ උපදින විවිධාකාර සිතුවිලි දැකීමට පුහුණුවක්‌ ලබා සිටින්නේ නම් ඔහුට බුද්ධිමත්ව තම සිතුවිලි පාලනය කර ගැනීමෙන් වර්තමාන පීඩා වළකා ගන්නට පහසු වේ.

දියුණු මනසක්‌ වර්ධනය කළ යෝගාවචරයා බාහිර අමුණු නිසා පමණක්‌ නොව ආධ්‍යාත්මිකව ඇඳි ඇති රූප නිසා උපදින සිතුවිලිද අනිත්‍යය වශයෙන් මනසින් දකියි. විරාගී වශයෙන් මනසින් දකියි. නිරෝධ වශයෙන් හෙවත් විනාශ වී යන ආකාරයෙන් දකියි. එසේ දකිමින් ‘පටිනිස්‌සග්ග’ කරයි. හෙවත් එම සිතුවිලි හා සිතුවිලි උපද්දන ආධ්‍යාත්මික රූප වේදනා අත්හරියි. දැනට මනස දියුණු කරගත් අය මෙයද ක්‍රියාත්මක කරන්න. සාමාන්‍ය හෙවත් නවක අයට කිරීමට තිබෙන්නේ බාහිර අරමුණු නිසා සිත තුළ ඇඳි රූප හේතුකොට ගෙන උපදින සිතුවිලි අත්හැරීමයි. ඔබට කිරීමට ඇත්තේ බාහිර රූපය අත්හැරීම නොව, ඒ නිසා උපන් සිතුවිල්ල අත්හැරීමයි. රූපය ඔබ අත්හැර ගොස්‌ය. ඇත්තේ ඒ පිළිබඳ උපන් සිතුවිල්ල පමණි. මේ ගැන සිතන්න. මෙනෙහි කරන්න. මෙය සත්‍යදැයි අවබෝධ කරගන්න.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: