අසූ මහා ශ්‍රාවකයන් වහන්සේ නමක් වන රට්ඨපාල මහ රහතන් වහන්සේ ශ්‍රද්ධාවෙන් පැවිදි වූ භික්ෂූන් වහන්සේ අතරින් අග්‍ර ය. උන්වහන්සේ රට්ඨපාල නාමයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ ගිහි කල රටක් පාලනය කිරීමට සමත් ව, භේද බින්න වූ රටක් සමඟි කරන්නට ශක්තිය ඇති කුලයක උපන් නිසා ය.

හෙතෙම බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් බණ අසා බලවත් ශ්‍රද්ධාවක් ඇති කරගෙන පැවිදි වීමට මව්පියන්ගෙන් අවසර පැතුවේ ඉතා අසීරුවෙනි.

මෙලෙස පැවිදි වූ රට්ඨපාල තෙරුන් වහන්සේ ‘සැදැහැයෙන් පැවිදි වූ භික්ෂූන් වහන්සේ අතුරෙන් අග්‍රය.’ මෙවන් තනතුරක් ලැබීමට භාග්‍යවත් වූ උන්වහන්සේ අතීත සසර මඟ සිදු කළ පින්කමක මහිමය මෙසේ ය.

එක්තරා අතීත භවයක පදුමුත්තර බුදුන් වහන්සේගේ කාලයේ මොහු උපත ලැබුවේ ගෘහපති මහා සාර කුලයක ය. තම මව්පියන්ගෙන් උරුම වූ සුවිසල් ධනස්ඛන්ධය දැක මේ සියලු සම්පත් මා විසින් පරලොව ගෙන යා යුතුයි, අදිටනින් දුගී මගී යාචකාදීන්ට වස්තුව බෙදා දුන්නේ නිර්ලෝභී ලෙස ය. දිනක් මොහු තම යහළුවකු සමඟ මුව දෝවනයට ගම්මානයෙන් පිටව යද්දී පැහැදී ගියේ ඍද්ධිමත් තාපසයකුගේ දසුනෙනි.

ඒ තාපස තුමාට නිබඳව ම දන් දීම මොහුගේ සිරිත ය. ඇරැයුම පිළිගන්නා තාපස තුමා ද දන් වළඳා අවසානයේ පැතුවේ ‘සක්දෙව් රජුගේ සම්පත් ලෙසින් ඔබට සැප සම්පත් ලැබේවා’ යනුවෙනි. මෙලෙස සක්දෙව් සම්පත ගැන සිත අලවා සිටි මොහු මරණින් මතු උපත ලැබුවේ දෙව්ලොව සක් දෙවිඳු ලෙස ය. මොහුට දිනක් පදුමුත්තර බුදුන් වහන්සේගෙන් බණ ඇසීමට අවස්ථාව උදාවූයේ පඨවින්ධර නා රජුගේ මඟ පෙන්වීම නිසා ය.

මේ අනුව කල්‍යාණ මිත්‍ර සේවනයෙහි ඇති අගය ද සඳහන් කළ හැකි ය. මෙහි සඳහන් පඨවින්ධර නා රජු ගෞතම බුදු සසුනේ දී පැවිදිව රහත් වූ රාහුල තෙරුන් වහන්සේ වන අතර සක් දෙවිඳු ගෞතම බුදු සසුනේ දී පැවිදි ව රහත් වූ රට්ඨපාල තෙරණුවෝ ය.

මෙලෙස පදුමුත්තර බුදුන් වහන්සේගෙන් බණ අසමින් සිටි සක් දෙවිඳුන් දුටු දසුන පින්බර ය. ඒ එක්තරා භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් අධික ශ්‍රද්ධාවෙන් යුතු භික්ෂූන් වහන්සේ අතරින් අග්‍රස්ථානයේ පිහිටවනු ලැබීම යි. තමා ද අනාගත බුද්ධ ශාසනයක දී මෙවැනි භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන බවට අදිටනින් සත් දවසක් පුරාම පදුමුත්තර බුදුන් වහන්සේට ඇප උපස්ථාන කර තම අදහස දන්වා සිටියේ නමස්කාර පූර්වකව ය.

එහි දී ගෞතම බුදු සසුනේ දී තම අදහස ඉටුවන බවට පදුමුත්තර බුදුන් වහන්සේගෙන් විවරණ ලැබූ මේ උත්තමයා එදා සිටම කළ පින් දහම් අපමණ ය. සසර මඟ ගෙවා බොහෝ කලකට පසුව ගෞතම බුද්ධ ශාසනයේ දී මෙතුමා උපත ලැබුවේ කුරුරට ථුල්ලකොට්ඨික නියම් ගමෙහි මුල්ලකොට්ඨික බමුණාගේ පුතු ලෙස ය. මොහුගේ නම රට්ඨපාල ය. දිනක් ගෞතම බුදුන් වහන්සේ සදහම් දෙසීමට වැඩම කළේ කුරුරට ථුල්ලකොට්ඨික ගම්මානයට ය. එහිදී සම්බුදු අසිරියෙන් සතුටු වූ ගම්වාසීන් සදහම් අසා සිටියේ සැදැහැ සිතිනි.

බණ ඇසූ පිරිස අතර සිටි තවත් අයෙක් වූයේ රට්ඨපාල බමුණු මානවකයා ය. බුදුන් වහන්සේ සදහම් දෙසීමෙන් පසුව එහි සිටි සියල්ලෝ ම නිවෙස් වෙත පිටත් වීමෙන් පසුව රට්ඨපාල මාණවකයාට ඇති වූයේ පින්බර සිතිවිල්ලකි. ඒ ‘බුදුන් වහන්සේගේ ධර්මය ඒකාන්තයෙන් ම මුල, මැද, අග පිරිසුදු බවත්, බ්‍රහ්මචාරීව විසීමට ගිහි දිවිය බාධාවක්’ බව ය.

ඒ නිසා පැවිදි වීමට සිතා, විහාරයට පැමිණි රට්ඨපාල මානවකයාට බුදුන් වහන්සේ වදාළේ මව් පිය අවසරයෙන් පැවිදි වන ලෙස ය. එහෙත් පැවිද්දට අවසර නොදුන් මව්පියන් පැවසුවේ අපගේ එකම දරුවා ඔබ බවත්, අපමණ සැප සම්පත් ඇති මේ නිවසේ තම ප්‍රියම්බිකාව සමඟ ප්‍රීතියෙන් වාසය කිරීම එකම පැතුම බව ය.

ගිහි ගෙයි වාසය කිරීමට තව දුරටත් අකැමැති වූ රට්ඨපාල මාණවක දෙවනුවත් මව්පිය අවසරය පැතුවේ පැවිදිවීමට ය.

එහෙත් එයට අවසර නොලද මොහු දින ගණනාවක් ආහාර නොගෙන බිම දිගා වී වැතිර සිටියේ ඉමහත් කළකිරීමකිනි. තම යහළුවන්ගේ සහායෙන් ද මොහු නැඟිටවීමට උත්සාහ කළ ද ඒ සෑම ප්‍රයත්නයක් ම අසාර්ථක වූයේ ගිහි ගෙයි රඳවා ගැනීමට අසීරු ලෙස ය. මේ නිසා මව් පියන් පණ මෙන් සුරැකි තම එකම පුතුට පැවිදි බවට අවසර ලබා දුන්නේ ඔහු නිරාහාරව මරණයට පත් වේ යැ’යි බියෙනි.

එසැනින් ම සැනසුණු රට්ඨපාල මානවකයා සිටි තැනින් වහා නැඟිට දිව ගියේ බුදුන් වහන්සේ හමුවට ය. මෙලෙස අසීරුවෙන් මව් පිය අවසරය ලබා පැවිදි වූ රට්ඨපාල තෙරුන් වහන්සේ පසුව උපසම්පදාව ලබා, කලක් බවුන් වඩමින්, වීර්යයෙන් කෙලෙස් තවා රහත් වූ අයුරු විශිෂ්ට ය.

පසු කලෙක බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අවසරයෙන් රට්ඨපාල මහ රහතන් වහන්සේ වැඩම කළේ ථුල්ලකොට්ඨික බමුණු ගම්මානය වෙත ය.

තෙරුන් වහන්සේ ගෙපිළිවෙළින් පිඬු සිඟා වඩිමින් වැඩම කළේ තම මව්පියන්ගේ නිවස වෙත ය. එහි දී පියාණන් තෙරුන් වහන්සේ හඳුනා නොගෙන ඉවත බලා සිටියේ මුඩු මහණන් තම එකම පුතු පැවිදි කළා යැ’යි වෛරයෙනි.

නිවැසියන්ගෙන් දානයෙන් හෝ වදනකින්වත් සංග්‍රහ නොලද තෙරුන් වහන්සේ , නිවසේ සිටි ඥාති දාසියක් පිළුණු වූ පිට්ටුවක් ඉවත දමන අයුරු දැක, ‘නැගණියනි , පිළුණු පිට්ටුව ඉවත දමන්නේ නම් මාගේ පාත්‍රයට දමන්නැ’යි වදාළේ මහත් වූ කරුණාවෙනි.

එහිදී රට්ඨපාල තෙරුන් වහන්සේ , හඳුනාගත් මෙහෙකාරිය නිවස තුළට දිවගොස් පැවසූ පුවතින් වහා එහි පැමිණියේ තෙරුන් වහන්සේගේ මව්පියන් ය. ‘ඔබ වහන්සේ නිවසට නොපැමිණ, දන් වළඳන්නේ ඇයි දැ’යි’ යනුවෙන් මව්පියන් විමසූ විට තෙරුන් වහන්සේ වදාළේ,‘ පැවිදි වූ අපට ගේ දොර කොහේ දැ’යි යනුවෙනි’.

මෙහිදී පිළුණු පිට්ටුව ඉවත දමා, මිහිරි භෝජන වළඳන්නැ’යි මව්පියන් පැවසුව ද මේ ආහාරය අදට ඇතැ’යි වදාළ තෙරුන් වහන්සේ නිවස අසලින් වැඩම කළේ පියා විසින් පසු දිනට කරන ලද දානමය ආරාධනාව ද පිළිගනිමිනි.

ඒ අනුව පසු දින එම නිවසට වැඩම කළ රට්ඨපාල තෙරුන් වහන්සේට දානමය පින්කම වෙනුවට දැක ගන්නට ලැබුණේ තමා ඉදිරියේ ගොඩගසා තිබුණු අපමණ රන් රිදී වස්තුවත්, සියලු ආභරණයන්ගෙන් සැරසී සිටි ගිහි කල බිරියත් ය.

මෙහිදී තම මව්පියන්, තෙරුන් වහන්සේගෙන් ඉල්ලා සිටියේ මෙයින් කැමැති දෙයක් අනුභව කරන ලෙස යි. එහි දී තෙරුන් වහන්සේ , මට දානය දෙනු කැමැති නම්, එය කරනු මිස , ස්ත්‍රීන් හෝ වස්තුව දැක්වීමෙන් වෙහෙසට පත් නොකරන්නැයි වදාළ විට, තම පුතු තව දුරටත් රැවටිය නොහැකි බව සිතූ මව්පියන් තෙරුන් වහන්සේට සංග්‍රහ කළේ ප්‍රණීත දාන මාන ආදියෙනි.

රට්ඨපාල තෙරුන් වහන්සේ දන් වළඳා අවසානයේ දහම් දෙසමින් තමන් වහන්සේ ගිහිගෙට පොළඹවා ගැනීමට යෙදුවා වූ රූමත් කාන්තාවන්ගේ ස්වභාවයේ අසාරත්වය මැනවින් පෙන්වා දුන්නේ තමා මේ සියල්ලෙන් ම මිදී ගියේ ‘මුවා දැළට අසුනොවී මිඳී යන්නා සේ’ යැයි උදාහරණ ද සහිතව ය.

උන්වහන්සේ නැවත වැඩම කළේ කෝරව්‍ය රජුගේ මිගාවීර උයනෙහි එක්තරා රුකක් මුලට ය. මෙහිදී උයන්පල්ලා තෙරුන් වහන්සේ දැක, හඳුනාගෙන ඒ බව වහා දන්වා සිටියේ කෝරව්‍ය රජු වෙත ය.

එහි දී වහා පැමිණි කෝරව්‍ය රජතුමා, රට්ඨපාල තෙරුන් වහන්සේගෙන් ආගිය තොරතුරු ද සමඟ පැවිදිවීමට හේතුව විමසා සිටියේ තෙරුන් වහන්සේගේ තාරුණ්‍යත්, නිරෝගී බවත්, ගිහි කල තිබූ ධනස්ඛන්ධයත් නිසා ය.

එහිදී රට්ඨපාල තෙරුන් වහන්සේගේ පිළිතුර වූයේ ‘මහ රජ, භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙසූ ධර්ම නිර්දේශ සතරක් තිබෙන බවත්, එය දැන, දැක, අසා පැවිදි වූ බව ය.

සදහම් සාකච්ඡාවෙන් පැහැදුණු රජතුමා පැවසුවේ අසූ වියැති තමා ද දිරාගොස්, වයෝවෘද්ධ ව සිටින බවත්, දුබලව ඇති සිරුරෙහි පය තබන තැන නොපිහිටා අන් තැනක පය පිහිටන බව ය.

මෙලෙස රජතුමාට ලෝකයා ජරා, මරණ කරා මෙහෙයවන බව අවබෝධ වූ අයුරු අපූර්ව ය. එහිදී තෙරුන් වහන්සේ , කෝරව්‍ය රජතුමාට සසරේ නිසරු බව තවත් අර්ථවත් ව පහදා දී , මෙවන් කර්ම දැක, දැන අවබෝධයෙන් තමන් වහන්සේ පැවිදි වූ බව මජ්ක්‍ධිම නිකායේ රට්ඨපාල සූත්‍රයේ ද සඳහන් ය .

පසු කලෙක ගෞතම බුදුන් වහන්සේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේ මධ්‍යයේ රට්ඨපාල මහ රහතන් වහන්සේට ‘ශ්‍රද්ධාවෙන් පැවිදි වූ කුල පුත්‍රයන් අතරින් අග්‍ර වන බවට’ දුන් තනතුර අගනේ ය.

* රෑ එළිවෙනකම් ධර්ම සාකච්ඡා පවත්වනවා.

* ඥානදීප හාමුදුරුවන්ට ලේසියෙන් සිවුරක් පූජා කරන්න බෑ…

* අසනීප තත්ත්වය උත්සන්න වන තෙක් උන්වහන්සේ ලංකාව පුරා වැඩම කළේ පයින්…

* ඥානදීප ස්වාමීන්වහන්සේ අපි දැක්කේ බුදුදහමෙ සජීවීකරණයක් විදිහටයි…

ඩෙන්මාර්කයේ ඥානදීප ස්වාමීන්වහන්සේ මෙරට වැඩ සිටිය ද පැවිදි උපත ලද පොල්ගස්දූව වන සෙනසුනට අවසාන වරට වැඩම කර ඇත්තේ මීට වසර පහළොවකට පෙරය. උන්වහන්සේගේ ජීවිතයෙන් වැඩි කාලයක් ගත කර ඇත්තේ ලග්ගල මහ වනාන්තරයේ ඝන මූකලාන තුළය. මහ කැලය තුළ වයසට යමින් සිටි උන්වහන්සේ විටින් විට ගිලන් වූ අවස්ථාවල උපස්ථාන කළ වනවාසී ස්වාමීන්වහන්සේ අතර අලව්වේ අනෝමදස්සී හමුදුරුවෝ විශේෂය. එහෙයින් ඩෙන්මාර්කයේ ඥානදීප හාමුදුරුවන්ගේ පැවිදි දිවි පෙවෙත ගැන කරුණු කාරණා විමසා බැලීමට සුදුසුම ස්වාමීන් වහන්සේ අනෝමදස්සී හාමුදුරුවෝය. එහෙයින් අපි උන්වහන්සේ සම්බන්ධ කරගනිමින් ඩෙන්මාර්ක් ඥානදීප හාමුදුරුවන්ගේ පැවිදි දිවි පෙවෙත ගැන විමසා සිටියෙමු. මේ පෙළගැසෙන්නේ අලව්වේ අනෝමදස්සී හාමුදුරුවෝ ඩෙන්මාර්කයේ ඥානදීප ශ‍්‍රමණයන් වහන්සේ අවබෝධ කරගත් ආකාරය කියැවෙන කතාවේ දෙවැනි කොටසය.

‘‘ගිහි තරුණයෙක් විදිහට ඥානදීප ස්වාමීන්වහන්සේ සිංහල, පාලි භාෂාව ඉගෙනගෙන තියෙන්නෙ පොල්ගස්දූව ආරණ්‍ය සේනාසනයේ. උන්වහන්සේට පාලි භාෂාව උගන්වලා තිබුණෙ කුටුකුරුන්දේ ක්‍දාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ. උන්වහන්සේ පාලි භාෂා කථිකාචාර්යවරයෙක් විදිහට වයස අවුරුදු විසිහතේදී පැවිදි වෙච්ච කෙනෙක්. ක්‍දාණානන්ද හාමුදුරුවෝ මුණගැහිලා කතා බහ කරමින් හිටිය අවස්ථාවක ‘උන්වහන්සේ ඩෙන්මාර්ක් ඥානදීප හාමුදුරුවන්ට පාලි ඉගැන්නුවා නේද’ කියලා මම ඇහුවා…

‘ඒ උපාසක මහත්තයට පොඩි තල්ලූවක් විතරයි මම දුන්නෙ. ඉගෙනගන්න පුදුම දක්‍ෂතාවක් තිබුණේ…’ ඥානදීප ස්වාමීන් වහන්සේගේ දක්‍ෂතාව දැකලා ක්‍දාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ විශ්මයට පත් වෙලා…

ඥානදීප ස්වාමීන්වහන්සේ ධර්මය ඉගෙනගැනීමට තිබුණු උනන්දුව කොතරම්ද කියනවා නම් උන්වහන්සේ පාලි ඉගෙනගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ සූත‍්‍ර පිටකය පොතක සටන් කරලා තිබුණා. උන්වහන්සේ ධර්මය අවබෝධ කරගත්තෙ බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරලා තියෙන ආකාරයටමයි. ඒ වගේම උන්වහන්සේ ධර්මය අධ්‍යයනය කළේ මූලික බුද්ධ වචනයේ මුලටම ගිහින්. වෙන අයට සවන් දෙන්නෙ නැතිව, උන්වහන්සේ ධර්ම අධ්‍යයනය කරලා ඉගෙනගත්තේ. උන්වහන්සේ සොයාගෙන තිබුණු ධර්මය මේ යුගයේ කිසිදු කෙනෙක් අවබෝධ කරගෙන නෑ. උන්වහන්සේට ගැඹුරු දහම අවබෝධ කරගැනීමට පිටිවහලක් වෙලා තිබුණේ හසළ භාෂා දැනුම. එක්දහස් නවසිය අසූ ගණන්වල උන්වහන්සේ සූත‍්‍ර පිටකය සටහන් තැබූ පොතක් මට පෙන්වලා තියෙනවා. ඒක දැකලා මමත් සූත‍්‍ර සටහන් කරන්න පටන් ගත්තා. මේ වෙනකොට සූත‍්‍ර සටහන් තැබූ පොත් රාශියක් මා ළඟත් තියෙනවා. ඒ වගේම ඥානදීප ස්වාමීන් වහන්සේ සටහන් තැබූ සූත‍්‍ර හැමදාම සජ්ජායනා කරනවා… බලනවා… නිරන්තරයෙන්ම ධර්මය පරිශීලනය කරපු නිසා ඥානදීප හාමුදුරුවන්ට ගැඹුරු ධර්ම පවා කටපාඩම්ව තිබුණා…

ඒ වගේම උන්වහන්සේ ගත කළ වනවාසී ජීවිතයේදී දානය පවා ප‍්‍රමාණයට වඩා පිළිගත්තෙ නෑ. යම් ගිහි පින්වතෙක් උන්වහන්සේගේ ටෝච් එකට බැටරි කෑලි පහක් පූජා කළොත් උන්වහන්සේ පිළිගත්තේ අවශ්‍ය බැටරි කෑලි විතරයි. ‘කැලේ ඉන්නකොට ටෝච් එක අත්‍යවශ්‍යයි. බැටරි ලැබෙන්නෙත් කලාතුරකින් කියලා හිතලා පූජා කරන සේරම බැටරි පිළිගත්තෙ නෑ. ඉතිරි බැටරි කෑලි ටික නැවත දුන්නා. ඒ වගේම ටෝච් එකේ තිබුණු පරණ බැටරි කෑලි දෙකත් අර ගිහි පින්වතුන්ටම දෙනවා. උන්වහන්සේට සිවුරක් ලේසියෙන් පූජා කරන්න බෑ. පාවිච්චි කරනවට වඩා අමතරව සිවුරු පිළිගත්තෙ නෑ. ඒ වගේම ගමකට පිණ්ඩපාතය වඩිනකොට යම් පිරිසක් රස ආහාර පිළියෙළ කරගෙන දානය පිළිගන්වන්න බලා සිටින බව දැනගත්තොත් එදාට උන්වහන්සේ ඒ ගමට වඩින්නෙ නෑ. වෙන දුප්පත් ගමකට ගිහින් පිණ්ඩපාතය කරගෙන කැලේට වඩිනවා. උන්වහන්සේ අතශයෝක්තිය වඩන පින්කම්වලට කැමැති වුණේ නෑ. උන්වහන්සේ වාහනවල වැඩියේ අසනීප තත්ත්වය උත්සන්න වුණාට පස්සෙයි. ඊට පෙර උන්වහන්සේ ලංකාව පුරාම වැඩම කළේ පා

ගමනින්. උන්වහන්සේගේ පාදය අලියට පෑගිලා ආබාධ වෙලා තිබියදී උන්වහන්සේ පයින් වැඩම කළා. එහෙම වඩින සමහර අවස්ථාවල උන්වහන්සේ රෑ පහන් කළේ කැලේ ගහක් යට. නැති නම් ප‍්‍රජා ශාලාවක හෝ දුප්පත් පන්සලක වැඩ සිටියා. පයින් වඩින අතරතුරම පිණ්ඩපාතය කරගත්තා…

එක කලෙක බලංගොඩ වැඩ සිටින අවස්ථාවක ගිහි පින්වතුන් පිරිසක් උන්වහන්සේගේ ලෙන් කුටිය අලූත්වැඩියා කිරීමට සූදානම් වුණා. ඒත් උන්වහන්සේ කුටිය අලූත්වැඩියා කරන්න ඉඩ දුන්නෙ නෑ. විපරම් කරලා බලනකොට ලෙන් කුටිය ඇතුළේ නයෙක් ඉඳලා. ඒ සතාව එළවන්න බැරි නිසා උන්වහන්සේ කුටිය හදන්න දුන්නෙ නෑ. ඒ සතා එතැන ඉඳලා ඇති වෙලා යනකම් කිසිම හිරිහැරයක් කරන්න දුන්නෙ නෑ…

‘එයා මට කරදරයක් කරන්නෙ නෑ. අපිත් එයාට හිරිහැරයක් වෙන විදිහට හැසිරෙන්න නරකයි. එයා ගිය දවසකට අපි කුටිය පිළිසකර කරමු…’ නයත් කුටිය ඇතුළේ හිටියා. ඥානදීප ස්වාමීන්වහන්සෙත් ඒ කුටිය ඇතුළේම වැඩ සිටියා. ඒ වගේම උන්වහන්සේ අලි රංචු ගැවසෙන ඝන වනාන්තරවල වැඩ සිටින්නත් ප‍්‍රිය කළා. එහෙම කළේ අලි ලගින කැලෑ ප‍්‍රදේශවලට ගිහි පුද්ගලයන් නොයන නිසයි. ඒ වගේම මහා වනාන්තරවල වැඩම කරලා සොබා සෞන්දර්යය විඳින්න උන්වහන්සේ බොහෝ ප‍්‍රිය කළා. ථෙර ගාථාවල සඳහන් පරිදි මහරහතන් වහන්සේලත් වනාන්තරවල වැඩම කරමින් සොබාදහමේ සුන්දරත්වය රිසි සේ අත්විඳලා තියෙනවා. මහරහතන් වහන්සේලාගේ ජීවිතය සජීවී කරපු ස්වාමීන්වහන්සේ නමක් විදිහට තමයි මම ඥානදීප හාමුදුරුවන්ව දකින්නෙ. ඒ වගේම ඥානදීප ස්වාමීන්වහන්සේ නිස්කාරණේ කතාබහ කරන්න තදින්ම අකැමැති වුණා. ස්වාමීන්වහන්සේලා සමඟ වුණත් උන්වහන්සේ ධර්මය විතරයි කතා කරන්න උනන්දු වුණේ. උන්වහන්සේ ධර්මය සාකච්ඡා කරන්න, තවත් කෙනෙකුට ධර්ම අවබෝධ කර දෙන්න කැමැතියි. ඒ නිසා භාවනා කරන වේලාවක් හැරෙන්න උන්වහන්සේ හමුවට ගිය සෑම අවස්ථාවකම අපිව පිළිගෙන කතා බහ කළා…

උන්වහන්සේ ලග්ගල ගල මුදුන කුටියේ වස් සමාදන් වුණාට පස්සේ කිසිම කෙනෙක් එක්ක කතා බහා කරන්නෙ නෑ. යම් කෙනෙක් එක්ක වචන දෙක තුනක් හෝ කතා කරන්නෙ දාන ශාලාවේදී විතරයි. ගලමුදුන කියන්නෙ ලග්ගල දුෂ්කරම ගම්මානය. කිලෝමීටර්

ගණනාවක් පයින්ම යන්න ඕනෑ. උන්වහන්සේ වස් සමාදන් වී සිටිය එක අවස්ථාවක ගිහි පින්වතුන් දෙතුන් දෙනෙක් සමඟ මම උන්වහන්සේව බැහැදැකීමට ලග්ගල ගලමුදුන ප‍්‍රදේශයට ගියා. සවස එකට විතර පිටත් වෙලා ගලමුදුන ගමට යනකොට රාත‍්‍රී හත විතර වුණා. එදා ? ගමේ පාසලේ ඉඳලා උදේ පාන්දරින් ගලමුදුනේ උන්වහන්සේ වැඩ සිටින කුටියට කිලෝ මීටර් තුනක් විතර පහළින් තියෙන පිණ්ඩපාත ශාලාවට ගියා. පිණ්ඩපාත ශාලාවට ගිහින් මම උන්වහන්සේට කතා කරලා ධර්ම කරුණු ටිකක් සාකච්ඡා කරන්න තියෙනවා වඩින්නද කියලා ඇහුවා ‘හරි… දැන් වඩින්න…’ උන්වහන්සේගේ නිදහසට බාධාවක් කියලා හිතන්නෙ නැතිව බොහෝම කැමත්තෙන් අපිව පිළිගත්තා. ඒත් ඊට දවස් දෙකකට ඉස්සෙල්ලා ස්වාමීන් වහන්සේනමක් උන්වහන්සේව බැහැදැකීමට ගිහින් කතා කරන්න අවස්ථාවක් දීලා තිබුණේ නෑ. අපිත් එක්ක තිබුණු ධාර්මික සම්බන්ධයත්, ආධ්‍යාත්මිකව ඇසුරු කරපු නිසා උන්වහන්සේ අපිට අවස්ථාව ලබා දුන්නා. අපිත් උන්වහන්සේට බාධාවක් නොවී අවශ්‍ය ධර්ම කරුණු ටික සාකච්ඡා කරලා එදිනම පිටත් වුණා. ධර්මයට කැමැති, ධර්මය සොයන, තර්ක විතර්ක වාද කරන්නෙ නැති ශාස්තෘ ගරුත්වය තියෙන කෙනෙක් උන්වහන්සේ එක්ක කතා කරන්න යොමු වුණහම වේලාව බලන්නෙ නැතිව කතා කරනවා. අවසාන කාලයෙත් යම් කෙනෙක් ධර්මය ගැන කතා කරනකොට උන්වහන්සේගේ මුහුණ සතුටින් පිරුණා. කතා කරන්න අසීරුයි. ඒත් ධර්මය ගැන වචන දෙක, තුනක් හරි කතා කරලා නොසෑහෙන්න සතුටු වුණා. ඒ වගේම යම් කෙනෙක් ධර්මයට විරුද්ධව මතයක් ඉදිරිපත් කළොත් උන්වහන්සේ නිශ්ශබ්දව මඟහැරලා යනවා. කිසිම ලෙසකින් උන්වහන්සේ තර්ක වාද කරන්න ගියේ නෑ. තවත් කෙනෙකුගේ හිත රිදෙන විදිහට කතා කළේ නෑ…

සෑම අවුරුද්දකම ලග්ගල වන මැද ධර්ම සාකච්ඡා දෙකක් පැවැත්වෙනවා. රෑ එළිවෙනකම් ධර්ම සාකච්ඡාව පැවැත්වෙනවා. ඒක මෙහෙයව්වෙත් ඥානදීප ස්වාමීන්වහන්සේ. මමත් ඒ ධර්ම සාකච්ඡාවලට ඉඳලා තියෙනවා. ලග්ගල වන මැද කුටි සෙනසුන්වල වැඩ හිටිය ස්වාමීන්වහන්සේලා විශාල පිරිසක් එම ධර්ම සාකච්ඡාවට සහභාගි වෙනවා. ඒ සාකච්ඡාවේදී ධර්මය, ධර්ම ගැටලූ කතා බහ කළා විනා තර්ක ඉදිරිපත් වුණේ නෑ. ලග්ගල වන මැද කුටි සෙනසුන් සැකසීමත් උන්වහන්සේගේ උපදෙස් පිට සිද්ධ වුණේ. ඒ කුටිවලට බිත්ති තුනයි තියෙන්නෙ. දොරවල් නෑ. අදටත් එම කුටිවල මහා සංඝයා වැඩ සිටිනවා. ඒත් කිසිදු ලෙසකින් උන්වහන්සේ ඉස්මතු වෙන්න සූදානම් වුණේ නෑ. උන්වහන්සේව අපි පින්තූරයක් ගත්තෙත් අවසර අරගෙන. මාධ්‍යය ඉදිරියට එන්න උන්වහන්සේ කමැති වුණේම නෑ. උන්වහන්සේගේ සිතුම්, පැතුම් සැබැවින්ම වෙනස්. උන්වහන්සේව දන්නෙ ඇසුරු කරපු අය විතරයි. ඇසුරු කරන්න පටන් ගත්ත දවසේ ඉඳලා අපි උන්වහන්සේව දැක්කේ සාමාන්‍ය භික්‍ෂුවක් විදිහට නෙමෙයි. මේ යුගයේ බුදුදහම සජීවීකරණයක් විදිහට තමයි අපි උන්වහන්සේව දැක්කේ. ගැඹුරු දහමක් අවබෝධ කරගෙන හිටිය ස්වාමීන්වහන්සේ නමක් විදිහටයි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ‍්‍රාවකයකුගේ ජීවමාන බවක් උන්වහන්සේ ඉස්මතු කරලා තියෙනවා…

බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්නා දෙනවා ‘මම අවබෝධ කරගෙන සිටින ධර්මය ගැඹුරුයි. දැකීම දුෂ්කරයි. අවබෝධ කරගැනීම දුෂ්කරයි. තර්කයට ගෝචර නෑ…’

ඒ වගේම බුදුරජාණන් වහන්සේ සංඛී සූත‍්‍රයේ දේශනා කරලා තියෙනවා ‘වනාන්තරයක ආරණ්‍යවාසීව වැඩසිටින යම්කිසි භික්‍ෂුවක් ගැඹුරු දහමක් අවබෝධ කරගෙන තර්කයට ගෝචර නැති, දකින්න අසීරු දහමක් දේශනා කරනවා නම් උන්වහන්සේ එසේ මෙසේ භික්‍ෂුවක් නෙමෙයි’ කියලා. ඥානදීප හාමුදුරුවෝ කියන්නෙ එවැනි ගැඹුරු ධර්ම කරුණු ඉස්මතු කරපු ස්වාමීන්වහන්සේනමක්. අපි උන්වහන්සේව ධර්මයෙන් අවබෝධ කරගෙන තියෙනවා…

ඒ වගේම බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරලා තියෙනවා යම්කිසි කෙනෙක්ව තේරුම් ගන්න ඔහුගේ සීලය, ප‍්‍රඥාව අවබෝධ කරගන්න කාලයක් ඇසුරු කරන්න ඕනෑ කියලා. ‘සමීපයෙන්ම ඇසුරු කරන්න ඕනා. ඔහු ගැන අවධානයෙන් ඇසුරු කරන්න ඕනා. ඒ වගේම එම පුද්ගලයාව අවබෝධ කරගන්න හදන කෙනාටත් ඒ හැකියාව තියෙන්න ඕනෑ…’ කියලා. සාකච්ඡාවෙන් ඔහුගේ ප‍්‍රඥාව තේරුම් ගන්න පුළුවන්. ඔහුගේ හැසිරීමෙන් සංවරය තේරුම් ගන්න පුළුවන්. ඒත් එක දවසක්, දෙකක් කෙනෙක්ව ඇසුරු කරලා කෙනෙක්ව තේරුම් ගන්න බෑ. අපි ඥානදීප ස්වාමීන්වහන්සේව කාලයක් ධර්මයෙන් ඇසුරු කළා. උන්වහන්සේ අවබෝධ කරගෙන සිටිය ධර්මයේ නිරවුල් බව, දේශනය තුළින් නිරන්තරයෙන් ඉස්මතු වුණේ ශ‍්‍රාවකත්වය. ඥානදීප උන්වහන්සේ වර්තමානයේ බිහි වෙච්ච සැබෑ ශ‍්‍රාවකයෙක්. අපිට හිටිය උතුම් ගුරුවරයෙක්…

බුදුරාජණන් වහන්සේ දේශනා කළ උතුම් ශ‍්‍රී සද්ධර්මය නිරවුල්ව අවබෝධ කරගත් කෙනෙකුට, සමාධි සමාප්තිය ඇති කරගත් කෙනෙකුට, ඉන්දීය සංවරය, භෝජනයේ ප‍්‍රමාණය දන්න කෙනෙකුට හුදෙකලාවේ, දුර ඈත වනාන්තරවල වැඩ වාසය කරමින් කෙළෙස් නසන වීරියෙන් යුක්තව අප‍්‍රමාදීව ධර්මයෙහි හැසිරෙන ලෙසට බුදුරජාණන් වහන්සේ අවවාද කළා. උන්වහන්සේගේ අවවාදය පිළිගෙන බොහෝ භික්‍ෂූන් වහන්සේලා බුදුන්ගේ දවස වනාන්තරවල වැඩ සිටියා. ඒ ධූතාංග භික්‍ෂූන් වහන්සේලා අතර මහා කාශ්‍යප මහා රහතන් වහන්සේ අග‍්‍රස්ථානයට පත් වෙලා සිටියා. උන්වහන්සේලා දුර ඈත වනාන්තරවල වැඩ වාසය කරමින් අල්ප විදිහට සිව්පසයෙන් යැපෙමින් තුන් සිවුර පාවිච්චි කරමින් වැඩ වාසය කළා. අල්ප විදිහට ජීවිතය ගත කිරීම, තුන් සිවුර පාවිච්චි කිරීම, වනාන්තරයක වැඩ වාසය කිිරීමේ වැදගත්කම ඉස්මතු වෙන්නෙ ධර්මයත් එක්ක පමණි. ධර්මයත් සමඟ ජීවිතය ගත කරන විට ජීවිත අසාව අත හැරෙනවා. ධර්මයෙන් තොරව එවැනි කටයුත්තක් සිදු කළාට එයින් කිසිදු ප‍්‍රයෝජනයක් ලැබෙන්නෙ නෑ. හුදෙකලාව විනා ධර්මාවබෝධයක් ලැබෙන්නෙ නෑ. යම්කිසි කෙනෙක් හොඳින් ධර්මය නිරවුල් කර ගත්තා නම්, බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්නා දුන් ආකාරයට දහම අවබෝධ කරගෙන සිටිනවා නම් ජීවිතය පරදුවට තබා හුදෙකලාවේ ගත කරන ජීවිතය අතිශය සුන්දරයි. ඩෙන්මාර්කයේ ඥානදීප ස්වාමීන්වහන්සේ ඒ සුන්දරත්වය රිසි සේ අත්වින්දා. අතීතයේ මහා කාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේලාගෙන් පැවත ගෙන ආ සම්ප‍්‍රදාය, ප‍්‍රතිපදාව පිළිබිඹු කර එයට සජීවී බවක් ලබා දුන්නා. ඒ වගේම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය ලෝකය තුළ මළානික වෙද්දී, එය ප‍්‍රකට නොවෙද්දී, එම දහමට ජීවයක් ලබා දුන් උතුම් යතිවරයෙක් විදිහට තමයි අපි ඩෙන්මාර්ක් ඥානදීප ස්වාමීන් වහන්සේ අවබෝධ කරගෙන සිටින්නේ. ඒ නිසා උන්වහන්සේගේ අපවත්වීම අපිට දරාගන්න අපහසුයි…’’

ඥානදීප ශ‍්‍රමණයන් වහන්සේගේ අපවත්වීමත් සමඟ උන්වහන්සේ සමීපයෙන් ඇසුරු කළ අනෝමදස්සී ස්වාමින් වහන්සේගේ සිතට දැනෙන වේදනාව වචනවලින් අපට පෙනිණි. උන්වහන්සේ එතරම්ම කම්පනයට පත්ව සිටින්නේ ඥානදීප ස්වාමීන් වහන්සේගේ උතුම් ධර්මයත් සීලයත් නිවැරැදිව අවබෝධ කරගෙන සිටි නිසාය. එහෙත් ඥානදීප ස්වාමීන් වහන්සේ අවබෝධ කරගත් ධර්මයටත් වඩා ලෝක දහම ප‍්‍රබලය. මෙලොව උපදින ඕනෑම කෙනෙක් ඒ දහමට අවනත විය යුතුය…

ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, මහණෙනි සද්ධර්මයට දායාද වෙන්න, ශීලයට, සමාධියට, ප‍්‍රඥාවට, ඥානදර්ශනයන්ට, විමුක්තියට දායාද වෙන්න කියලා. ඔබලාගේ ශාස්තෘන්වහන්සේ උතුම් නිකෙලෙස් විවේකයෙන් ගතකරත්දී මාගේ ශ‍්‍රාවකයන් වන ඔබලා අවිවේකයෙන් නොහික්මෙන්න එපාය කියලා. උතුම් සංඝ සමාජයේ අපිට රට, ජාතිය, ආගම, පන්සල, ආරණ්‍යය, සමාජ වගකීම්, මේවා නිසා විවේකය ගොඩාක් අඩුයි. මේ දවස්වල කොරෝනා ඇඳිරි නීතිය නිසා, ලොකු විවේකයක් අපිට ලැබිලා තිබෙනවා. නමුත් ඒ විවේකයත් අපි ගත කරන්නේ, මරණ බියෙන් නම්, රෝග බියෙන් නම්, සැකය විසිරුණු සිතින් නම්, කොරෝනාව නිසා අපිට ලැබුණු විවේකයත්, ධර්මානුකූලව කෙලෙස් වඩන අවිවේකයක්මයි.

ධර්මානුකූලව අපි විවේකයක් ලැබුවාය කියන්නේ, කාමච්ඡුන්ද, ව්‍යපාද, තීනමිද්ධ, උද්දච්ච කුක්කුච්ච, විචිකිච්ඡා පංචනීවරණ ධර්මයන්ගෙන් තාවකාලිකව හෝ මිදී, සම්මා සමාධිමත් සිතින් වාසය කිරීමයි. අපි දවසේ පැය විසි හතරම, කුටියට වෙලා විවේකීව, කාම සිතුවිලි වඩනවා නම්, ද්වේශ සිතුවිලි වඩනවා නම්, ලෝභ සිතුවිලි වඩනවා නම්, අපේ ජීවිත අන්ත අවිවේකි ජීවිතයකි. පිංවත් ඔබ ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ, සිතුවිලි ඔස්සේ තෘෂ්ණාව පෝෂණය කරන මොහොතක් පාසාම, තෘෂ්ණාව හේතුවෙන් උපාදානයද, උපාදානය හේතුවෙන් භවයද, ඔබ තුළින්ම පටිච්චසමුප්පන්නව පෝෂණය කරනවා. ඔබ විවේකයෙන් කුටියේ සිටියාට තෘෂ්ණාවෙන්, නිත්‍ය, සැප, සුබ, ආත්මීය, සංඥාවෙන්, යම් රූපයක්, විඳීමක්, සංඥාවක්, සංස්කාරයක්, විඤ්ඤාණ ධර්මයන් අල්ලා ගන්නා මොහොතේදී, ඔබ භවයට දුවමිනුයි සිටින්නේ. ඔබට නොතේරුනාට ඔබ භව ගමනේ හති දමමිනුයි සිටින්නේ. විවේකී-කුටියෙත්, විවේකී – කාමරයෙත් අපි ලබන අවිවේකය එයයි.

මේ උතුම් සම්මා සම්බුද්ධ ශාසනයේ, නොසැලෙන, නොකැඩෙන නික්ලේෂී අර්ථවත්ම විවේකයක් තිබෙනවා. ඒ විවේකය තමයි, අවිද්‍යාව නිරෝධය කිරීමෙන්, බුදුරජාණන් වහන්සේ, ඇතුළු මහා රහතන් වහන්සේ ලබන ආර්ය විවේකය. අවිද්‍යාව ප‍්‍රහිනය නොකළ භික්ෂුවක් ලබන සම්මා සමාධියේ ධ්‍යානගත විවේකය, අනාර්ය විවේකයක්. එය කැඩෙන විවේකයක්, සැලෙන විවේකයක්, වේදනාවේ ආශ්වාදය හේතුවෙන් රූපාවචර සහ අරූපාවචර උපාදානයන්ට බැඳී යන, ඒ බැඳීයෑම නිසාම නැවත භවය, ජාති, ජරා, මරණ, ව්‍යාධි, පෝෂණය කරන විවේකයක්. ඒ කියන්නේ මාරයාගේ ඇස වසා භව ගමනේ දුවන විවේකයක්.

ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ, උතුම් මහරහතන් වහන්සේ සතු ආර්ය විවේකය, පටිච්චසමුප්පාද ක‍්‍රියාවලිය නිරෝධය කළ විවේකයක්. ආධ්‍යාත්මික රූපයත්, බාහිර රූපයත්, විඤ්ඤාණයත් එකතුව සකස්වෙන, ඵස්සය ඉදිරියේ තෘෂ්ණාවේ ”කිරි මුල්’’ පවා විනාශකොට දැමූ පංචඋපාදානස්කන්ධ ලෝකය තුළ නොදුවන, ඒ නිසාම හති නොදමන ආර්ය විවේකයක්. ඔබ ලබන අනාර්ය විවේකයේදි ඇලීම් සහ ගැටීම් දෙක තාවකාලිකව යටපත්කොට, උපේක්ෂාව පෝෂණය කරන අතර, ඔබ ලබන ආර්ය විවේකයේදි, ඇලීම්, ගැටීම් උපේක්ෂා ධර්මයන් තුනම නිරෝධය කොට දමනු ඇත. ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ ආර්ය විවේකයෙන් වැඩ සිටියදි, ශ‍්‍රාවක භික්ෂූන් වන අපි කෙසේද විවේකයෙන් හික්මිය යුත්තේ. කෙසේද ඊට මාර්ගය මතුකොට ගත යුත්තේ කියලා බුදුරජාණන් වහන්සේ අපිට දේශනාකොට තිබෙනවා.

ශාස්තෘන් වහන්සේ විසින් පිංවත් භික්ෂූන් වන අපිට යම් ධර්මයක් ප‍්‍රහාණය කර දමන්න යැයි දේශනා කොට තිබේනම් එම විනාශකාරි ධර්මයන් ප‍්‍රහාණය කොට දමන්න. ශාස්තෘන් වහන්සේ කුමන ධර්මයන්ද ප‍්‍රහාණය කොටදමන්න කියලා අපිට කියන්නේ, අසත්පුරුෂ ආශ‍්‍රය, අසද්ධර්මයන්, අනුවණින් මෙනෙහි කිරීම, අපේ භික්ෂු ජීවිත වලින් බැහැර කරන්න. අසත්පුරුෂ පුද්ගලයා තමා පමණක් නොවේ, වැරදි ධර්මයන්, විකෘති ධර්මයන්, වැරදි ප‍්‍රතිඥාවන් දේශනා කරලා අනුන්වත් විනාශකොට දමනවා.

උතුම් තෙරුවන් සරණ කෙරෙහි සැක උපදවන, තෙරුවන්ගේ උතුම් ගුණයන් විකෘති කරන, උතුම් විනය ධර්මයන් අඩු තක්සේරුවකට දමන, මාර්ගඵල උන්මාදය ඉහ වහා ගිය, කර්මය කර්මඵල විශ්වාසය නොහඳුනන, මිච්ඡා දෘෂ්ඨිය ජීවිතවලින් බැහැර කරන්න, ප‍්‍රහාණය කරන්න.
වැඩිහිටියන්ට ගරු නොකරන, තමා තමාටම හිංසා පීඩා කොටගන්න, නෙක්ඛම්මය වඳ බැස්සා වූ, වචනයේ සංවරභාවයක් නැති, මිච්චා ආර්ය අශ්ටාංගික මාර්ගය, අපේ භික්ෂු ජීවිත වලින් ප‍්‍රහාණය කරන්න. උතුම් සම්මා දිට්ඨියෙන් සහ සම්මා සංකප්පයන්ගෙන් පෝෂණය නොවූ මිච්චා සතිය, මිච්චා සමාධිය අපේ භික්ෂු ජීවිතවලින් ප‍්‍රහාණය කරන්න කියලා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා.

අපගේ භික්ෂු ජීවිත තුළ වැඩෙන ශීල විශුද්ධියේ සහ චිත්ත විශුද්ධියේ, දුර්වල භවයන් නිසාම, අපි අපේ ජීවිතවලට ගලපා නොගන්නා උතුම් පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මයන්, පංචඋපාදානස්කන්ධ ධර්මයන් හේතුවෙන් සකස්වෙන දිට්ඨි විශුද්ධියේ දුර්වලභාවයන් හේතුවෙන් අපි තුළ බුර බුරා වැඩෙන සංස්කාරයන්ගේ නිත්‍යභාවය දකින නිවන් මාර්ගය අවහිර කරන පළමු කඩඉම, සක්කාය දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා සහ අන්‍යශීලවෘතයන් වහ වහා අපේ භික්ෂු ජීවිතවලින් ප‍්‍රහාණය කොට දමන්නය කියලා, බුදුරජාණන් වහන්සේ ශ‍්‍රාවක අපිට සිහිපත් කොට දෙනවා.

පිංවත් ඔබට, අධිමාන්නයේ කිරුළු පළඳවන නෙක්ඛම්ම සංකප්පය වඳ බැහැපු තැන, ලෞකික ප‍්‍රඥාව දුර්වල වූ තැන, සරුසාරව වැඩෙන සක්ඛාය දිට්ඨියේ කුණු හැව, පිංවත් ඔබ පංචඋපාදානස්කන්ධ ධර්මයන්ගේ සහ පටිච්චසමුප්පාද ධර්මයන්ගේ උපකාරයෙන් නිරෝධය කොට උතුම් සෝවාන්ඵල අවබෝධය අවංකව ලැබුවාට පසුව, ඔබේ ඊළඟ අභියෝගය වෙන්නේ කාම, රාග, පටිඝ ධර්මයන්මයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා පංචඋපාදානස්කන්ධ ධර්මයන්ගේ අනිත්‍යභාවය තවදුරටත් දකිමින්, මේ කාම, රාග, පටිඝ ධර්මයන් ප‍්‍රහාණය කරන්නය කියලා.

පංචඋපාදානස්කන්ධ ධර්මයන්ගේ අනිත්‍යභාවය තවදුරටත් දකිමින් කාම, රාග, පටිඝ ධර්මයන් නිරෝධය කළ අනාගාමී අවබෝධය ලැබූ පිංවතාට ඉතිරිව ඇති, අනුශය අවිද්‍යාව තවදුරටත් පංචඋපාදානස්කන්ධ ධර්මයන්ගේ අනිත්‍යභාවය දකිමින්ම ඒ අවිද්‍යා අනුශය ප‍්‍රහාණය කොට දමන්න කියලා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා…!!!

කිංසුක පුප්ඵිය ථෙරාපදානය

කුසුමං  ථුල්ලිතං  එතං
වණ්ණගන්ධයතං  මුදා
බුද්ධෙසට්ඨං  සරිත්වාන
ආකාසෙපි  සුපුජයේ

“පිපුණු කෑල ගසක් දැක, ඇඳිලි බැඳගෙන, බුදුරජුන් සිහිපත්කොට (එම මල්) අහසෙහි (ගසේ තිබියදීම) බුදුරජුන් හට පිදීමි.

මම මැනවින් කරණ ලද එම කර්මය කරණකොට ගෙනද, චිත්ත ප්රණිධීන් කරණකොට ගෙනද, මිනිස් සිරුර හැර තව්තිසා දෙව්ලොවට උත්පත්ති වශයෙන් ගියෙමි.

මින් එක් තිස්වන කපෙහි වූ එකල්හි යම් කර්මයක් කෙළෙම්ද, (ඒ හේතුවෙන්) දුගතියක් නොදනිමි. බුද්ධ පූජාවෙහි මේ විපාකයයි.

මාගේ ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. සියළු භවයෝ නසන ලදහ. ඇතෙකු මෙන් බැඳුම් සිඳ, ආශ්රව රහිතව වෙසෙමි.

’ඒකාන්තයෙන් බුද්ධශ්රේෂ්ඨයන් වහන්සේගේ සමීපයට මාගේ පැමිණීමක් විය. පමුණුවන ලද ත්රිවිද්යා ඇත්තෝය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සසුන කරන ලදී.

මෙහි මේ අයුරින් ආයුෂ්මත් කිංසක පූජක තෙරුන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළ සේක.’’

අද පසළොස්වක පොහොය දවස, කුටිය අවට කැලෑ පරිසරය, හරියට සමාධිමත් සිතක් වගෙයි, හරිම නිශ්චලයි. සුළඟට හොඳ විවේකයක් ලැබිලා. සුළඟ විවේක ගන්නකොට ශරීරයට දැනෙන රස්නය නම් ටිකක් වැඩියි. සතර මහාධාතුවේ ආශ්වාදය සහ ආදීනවය අතර තිබෙන්නේ, බොහෝම පුංචි පරතරයක්. මේ පරතරය පුංචි කරන්නේ, සතර මහාධාතුව අනිත්‍ය වන වේගවත්භාවය නිසාමයි.

පංචඋපාදානස්කන්ධ ලෝකය වෙලාගත්, අවිද්‍යා ඝණ අන්ධකාරය මැද්දේ, මේ රාත‍්‍රියේ නවයොවුන් පසළොස්වක සඳවතිය, තම ප‍්‍රභාෂ්වර ආලෝකයෙන් නැගෙනහිර අහස්කුස ඒකාලෝක කරලා. සුන්දර කවියෙකුට, සුන්දර ගීත රචකයකුට, එසේත් නැතිනම් සඳ එළියේ ආශ්වාදය විඳින්නෙකුට, දෝතපුරා, ඵස්ස ආහාර, මනෝසංචේතනා ආහාර සහ විඤ්ඤාණ ආහාරයන්, පසළොස්වක සඳවතිය බෙදා දෙන්නේ හරිම නිර්ලෝභී කමකින්.

භික්ෂුව මුළු කැලෑ පරිසරයටම ආලෝකය පතුරුවන, ප‍්‍රභාෂ්වර පසළොස්වක සඳවතිය දෙස මොහොතක් බලා සිටියා. ඇයගේ ආලෝකයෙන් බබළන රූපයේ ආශ්වාදයට, කවුරු වුණත් වශී වෙනවා. ඇය ඒ තරමටම ලස්සනයි. මේ සුන්දර පසළොස්වක දින රාත‍්‍රියේ, කුටිය ඉදිරිපිට අහස්කුස, ආලෝකයෙන් බබළන සඳවතිය දැකලා, මොන තරම් පින්වත් මනුෂ්‍යයෝ, ඵස්ස ආහාරයන්, මනෝසංචේතනා ආහාරයන්, විඤ්ඤාණ ආහාරයන් සිත් සේ අනුභව කරමින්, තෘෂ්ණාවෙන් තරවෙනවා ඇතිද. තෘෂ්ණාව හේතුවෙන් උපාදානයන්, උපාදානයන් හේතුවෙන් භවය, ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ, පින්වත් ඔබට පෙනෙනවාද, සුන්දර පසළොස්වක සඳවතිය, ඇයගේ ලස්සන, රූපශ්‍රී ය අවිද්‍යාවෙන් පිරි ලෝකය තුළ දුක අස්වද්දන අපූරුව.

අනාගතයේ කවදාහරි දවසක, මුළු ලෝකයම අඳුරේ ගිල්වලා, සඳු සහ හිරු ලෝකයෙන් අතුරුදන් වෙලා යනවා. කවදාහරි දවසක සඳු සහ හිරු අතුරුදන් වෙලා යන්නේ, සත්ව ප‍්‍රජාවගේ අකුසල්වල බලවත්භාවයන් නිසාමයි. වර්තමානයේ පින්වත් ඔබ, ලස්සන සහ අවලස්සන දේවල් දැකලා, සිත්සේ අනුභව කරන, ඵස්ස, මනෝසංචේතනා සහ විඤ්ඤාණ ආහාරයන්ගේ, ඕජාවෙන් පෝෂණය වෙන, තෘෂ්ණාව අනාගත ලෝකයෙන්, හිරු සහ සඳු අතුරුදන් කොට දමනවා. සියලූ සංස්කාරයෝ වෙනස් වී යනවා. ඒ නිසාම ලෝකයෙන් අතුරුදන් වී යන හිරු සහ සඳු, කල්පවිනාශයක් අවසානයේදී, නැවත ලෝකය ගොඩනැෙ`ගන විට, ආයෙමත් හිරු සහ සඳු ලෝකය ආලෝකමත් කරනවා.

මේ මොහොතේ නොඉඳුල්ව ආලෝකය පතුරුවන පසළොස්වක සඳවතිය, කොයි මොහොතක හෝ අකීකරු ඝණ වළාකුලක්, ඇවිත් ඇයව ඉඳුල්කොට දමන්නට පුළුවන්. සඳවතියගේ ලස්සනට, ප‍්‍රභාෂ්වරභාවයට අකමැති, ඇයට ඊර්ෂ්‍යා කරන, වළාකුළු අරක්ගත්, සුළඟ අරක්ගත් දෙවියන්, දිව්‍යාංගනාවන්, ඕනෑ තරම් සිටිනවා. මනුෂ්‍ය අපිට විතරක් නොවේ තරහකාරයෝ සිටින්නේ. ඇලීම් සහ ගැටීම් තිබෙන තැන තරහකාරයෝ සිටිනවාමයි. ඒත් මේ පසළොස්වක පොහොය දින රාත‍්‍රියේ, භික්ෂුවට පින තිබෙනවා, ඇයව, ඇයසේම, ලස්සනට දකින්නට. හෙට භික්ෂුවගේ ඇස් දෙක අන්ධ වුණොත්, සියලූ සංස්කාරයෝ නොසිතූ, නොපැතූ ලෙස වෙනස් වෙලා යනවා. අපි තුළ මතකයන් පමණක්ම ඉතිරි කොට තබලා.

අපේ ජීවිත තුළ මොනතරම් නම්, සුන්දර මතකයන් ඉතිරිකොටගෙන තිබෙනවාද? ඒ මතකයන් අමතකකොට දමන්න, අපි කැමති නැහැ. ඒ මතකයන්, ඒ තරමටම සුන්දරයි, එසේත් නැතිනම් ඒ මතකයන් ඒ තරමටම අසුන්දරයි. අතීත මතකයන් ගැන සිහිපත් කරද්දී, ඒ මතකය තුළින් ඵස්ස ආහාර, මනෝසංචේතනා ආහාර, විඤ්ඤාණ ආහාර, අපි නැවත නැවතත් අනුභව කරනවා. මැරිච්ච අතීතයක් නැවත සිහිපත් කරමින් අපි තෘෂ්ණාවෙන් තර වෙනවා.

බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, පින්වත් ඔබ අතීතය, වර්තමානය සහ අනාගතය ගැන සිතුවිල්ලක් සිතන මොහොතක් පාසා, විඤ්ඤාණයට ගොදුරක් සහ විඤ්ඤාණයේ වැඞීමට ආහාරයක් ලබා දුන්නාය කියලා. විඤ්ඤාණය සක‍්‍රීයව තිබෙන තාක්කල්, තෘෂ්ණාව වැඩෙනවා. තෘෂ්ණාව වැඩෙන තැන, උපාදානය, භවය, ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ දුක් රැස තිබෙනවාය කියලා.

පිංවත් ඔබ, සුන්දර මතකයන් හෝ අසුන්දර මතකයන් ජීවිතය තුළ සඟවා තබා ගන්න එපා. ඒ සුන්දර මතකයන්ට හේතුකාරක වුණ, රූපයන්, කායානුපස්සනාවෙන් දකින්න. ඒ රූපයන් ඇසුරින් සකස් වුණා වූ සුන්දර මතකයන් සහ අසුන්දර මතකයන්, වේදනානුපස්සනාවෙන් සහ චිත්තානුපස්සනාවෙන් ඔබේ මතකයෙන් ඉවත්කොට දමන්න. ඒ අතීත මතකයන් තුළ, විඤ්ඤාණයට නැවත නැවත වැඩෙන්නට දෙන්න එපා. විඤ්ඤාණ පච්චයා නාමරූපං, නාමරූප පච්චයා සළායතනං, ආයෙමත් මතකයන් අළුත්කොට ගැනීම පමණක්මයි, අපිට ඉතිරිවෙන්නේ.

පසළොස්වක සඳවතිය, තම ප‍්‍රභාෂ්වර ආලෝකයෙන්, කුටිය අවට කැලෑ පරිසරය තවමත් ග‍්‍රහණයට අරගෙන, සඳවතියගේ සුන්දරත්වය දැකලා, ඇස් ඇත්තෝ, තෘෂ්ණාව රැස්කොට ගන්නවා. ඇස් නැත්තෝ, සඳවතියගේ ලස්සන අනුන්ගෙන් අහල, හූල්ලනවා, ප‍්‍රඥ්‍යාවේ ඇස මෝදුකොටගත් නුවණැති මනුෂ්‍යයා පිරිපුන් ලස්සන සඳවතිය තුළින්, තවත් සති දෙකකින් උදාවෙන කළුවර පොහොය සඳ, නුවණින් දකිනවා. ඒ සුන්දර මනුෂ්‍යයාට, ආලෝකයෙන් පිරිපුන් සඳවතිය යනු සියලූ සංස්කාරයන්ගේ අනිත්‍යභාවය දකින, ප‍්‍රඥ්‍යාවේ ආලෝකයක්මයි.

ලස්සන කියන්නේ හේතුඵල ධර්මයක්. ඒ නිසා ලස්සන විඳින්න එපා. පිනෙන්ම උපදින ලස්සන, ඔබ අවබෝධය උදෙසාම යොමු කොටගන්න. පිංවත් ඔබ ලස්සන වින්දොත්, භව ගමනේදී ඔබ ජරා, ව්‍යාධි, මරණයන්ගෙන් ඔබව අවලස්සන වේවි. වර්තමානයේ හුඟ දෙනෙක් අනුන්ගේ ලස්සන නිසා, තමන් ධර්මයෙන් අවලස්සන වෙනවා.

පිංවත් ඔබ සමාජය දෙස සිහි නුවණින් බලන්නකෝ, මනුෂ්‍ය ජීවිත මොනතරම් නම් කැතද කියලා. තෘෂ්ණාවෙන් ඇඟ, පත, ආරලා ගිහිල්ලා. ලස්සනට මස්පිඩු ශරීරයේ තිබුණත්, ලස්සන ඇඳුම් පැළ`දුම්, ආභරණ, රූපලාවණ්‍යයන්ගෙන්, පංචඋපාදානස්කන්ධ ලෝකය විකසිතව තිබුණත්, හුඟාක්ම ජීවිත තෘෂ්ණාවෙන් හුඟාක් ආරලා තිබෙන්නේ. ධර්මානුකූලව සමාජය දෙස බලන කෙනෙකුට, සමාජය පෙනෙන්නේ හරිම කැතට. ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ, ශෝක පරිදේවයන්ගෙන් මනුෂ්‍ය ජීවිත කැතවෙලා. ඔය තෘෂ්ණාවෙන් ස්ථූල ශරීර ධර්මානුකූලව නිරෝගී කොටගන්න නම්, සම්මා ව්‍යායාමයන් බොහෝම වීර්්‍යයෙන් කරන්නට සිදුවේවි.

සම්මා ව්‍යායාමයන් කියන්නේ, තෙරුවන් සිහිපත් කොටගෙන ව්‍යායාම උපකරණවලට නැඟලා, ව්‍යායාම කරන එක නම් නොවේ, භවාත‍්‍රයේ සියලූම සත්වයන්ට, බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටු සැණින් පහදින ආකාරයෙන්. දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් ලස්සන වෙලා බබලන්නේ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සංසාරයක් පුරාවට, පූරණය කළ සම්මා වායාමයන් නිසාමය.

උතුම් සම්මා වායාමයන්, සම්මා දිට්ඨියෙන් සහ සම්මා සංකප්පයන්ගෙන් වගේම, උතුම් ආජීව අට්ඨමක ශීලයෙන්, මොනවට පෝෂණය වෙලයි, පිංවත් ඔබ තුළ වැඩෙන්නේ. මෙසේ වැඩෙන සම්මා වායාමයන් තුළිනුයි පිංවත් ඔබ තුළ සම්මා සතිය ඇතිකොට දෙන්නේ. උතුම් සම්මා සතිය තුළින්, පිංවත් ඔබ ඇත්ත ඇති සැටියෙන් දකිනවා. ඒ වගේමයි, බොරුව බොරුවක් කොට දකිනවා. ඇත්ත ඇති සැටියෙන් දකින පිංවතාගේ, සිත නිරතුරුවම සම්මා සමාධියෙන් පෝෂණය වෙනවා. අපි බොරුව පසුපස හඹායනතාක් අපිට උරුමවෙන්නේ විසිරුණු සිතක්මයි.

ඇත්ත ඇති සැටියෙන් දකින පිංවතා, පංචඋපාදානස්කන්ධ ලෝකය දකින්නේ, නිත්‍ය, සුභ, සැප, ආත්මීය සංඥාවන්ගෙන් නොවේ, දෙතිස්කුණුපයක මොනවා නම් ලස්සන කරන්න ද, සතර මහා ධාතුවක මොන ලස්සනක්ද, අට්ඨික සංඥාවක මොන මස්පි`ඩුද, මරණානුස්සතියක මොන හැඩයක්ද, අනිත්‍ය වූ ඉරියව් පවත්වන කයක මොන රිද්මයක්ද.

පිංවත් ඔබ ඔය වාඩි වෙලා සිටින ආසනයේම වාඩිවෙලා, මොහොතක් දෑස් පියාගෙන දකින්නකෝ, රූපය සැපයි, නිත්‍යයි, සුභයි, ආත්මයි කියන මිච්ඡා සතියෙන් මොහොතක් බැහැර වෙලා, පිංවත් ඔබේ රූපය ලස්සන කරන්න, රූපය නිරෝගි කොටගන්න, ඔබ වර්තමානයේ සරණ යන ව්‍යායාම උපකරණයන් මොහොතක් සිතින් බැහැර කරලා, සම්මා සතියට අදාළව පංචඋපාදානස්කන්ධ ලෝකය දකින්නකෝ, පිංවත් ඔබට වැටහෙනවාද, අපි ලස්සන සොයමින්, ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ, ශෝක පරිදේවයන් කරාම නේද, ගමන් කරන්නේ කියලා.

සම්මා සතියෙන් තොරව ඔබ තුළ වැඩෙන අනිත්‍ය සංඥාවන් තුළත් තෘෂ්ණාව සැඟවී තිබෙනවා. මිච්ඡා සතිය තුළ සිටිමින්, අනිත්‍ය සංඥාවක් මතු වෙනකොටම, තෘෂ්ණාව, ඵස්සයේ අළු යට සැඟවී යනවා. එවිට පිංවත් ඔබ, අනිත්‍යයේ ආශ්වාදයේ සිරකරුවෙක් බවටයි පත්වෙන්නේ. පිංවත් ඔබ ලබන අනිත්‍යයේ ආශ්වාදය කෙටි නිසාම, ඔබ නැවතත් පංචඋපාදානස්කන්ධ ලෝකයේ නිත්‍ය, සැප, සුභ, ආත්මීය, ආදීනවයන් ජීවිතයට තුරුළු කොටගන්නවා.

මේ රාත‍්‍රියේ පසළොස්වක සඳවතිය හරිම අපූරුවට, රන් තැඹිලි පැහැයෙන් කැළුම් දෙන දර්ශනය, භික්ෂුවට කුටියේ ජනෙල් කවුළුව තුළින් මොනවට පෙනෙනවා. තවමත් අකීකරු ඝන වැසි වළාකුලක්, ඇයව ග‍්‍රහණයට අරගෙන නැහැ. අනේ අහිංසකාවියට අනතුරක් නම් වෙන්න එපා. භික්ෂුව එහෙම සටහන් තැබුවත්, රූපය නිරතුරුවම, කැඩෙමින්, බිඳෙමින්, විසිරෙමින් පවතිනවාය කියලා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා.

ස්වභාවයෙන්ම කැඩෙන, බිඳෙන, විසිරෙන රූපයන්ට අපි අනුකම්පා කළොත්, අපි තුළ සකස් වෙන අනුකම්පා සහගත සිතුවිල්ල තුළත්, විඤ්ඤාණය සුවසේ පෝෂණය වෙනවා. විඤ්ඤාණයේ පෝෂණයෙන්, නාමරූප, සළායතන, ඵස්සය තුළින් නැවත නැවතත් සකස්කොට දෙන්නේ ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණයන්මයි. පිංවත් ඔබ තුළ සකස්වෙන අනුකම්පා සහගත සිතුවිල්ල තුළත්, දුකෙන් පිරි ලෝකයම පෝෂණය වෙනවා.

පිංවත් ඔබ දුකට අකමැති නම්, ලෝකය නිවා දමන්න. පිංවත් ඔබ දුකට අකමැතියි කියන කාරණය තුළින් පමණක්, ලෝකය නිවාදමන්න බැහැ. ඔබ දුකට අකමැතිවෙලා, සැපයට කැමැති වුණොත්, ඒ සැපයන් පෙරළා දුකමයි සකස් කොට දෙන්නේ.

දුක සහ සැප යන අර්ථයන් දෙකම තෘෂ්ණාවේම ඵලයන් නිසා, සම්මා සතියෙන් තොර පිංවතෙකුට, පංචඋපාදානස්කන්ධ ලෝකය හරිම පැටලිලි සහගතයි. ඒ පැටලිලි සහගතබව හරියටම මාසයේ දවස් තිහට ස්වභාවයන් තිහක් ගන්නා පසළොස්වක සඳවතිය වගේමයි. එකම මාසයේදී වරෙක පරිසරය සඳ එළියෙන් ආලෝකමත් කරන ඇය, තවත් වරෙක පරිසරය ඝණ අන්ධකාරයෙන් වසා දමන්නේ, සම්මා සතියෙන් යුත් පිංවතුන්ලාට රූපයේ ආශ්වාදය තුළ සැඟවුණ, රූපයේ ආදීනවය මතුකොට දෙන්නට වගේම, මිච්ඡා සතියෙන් යුත් පිංවතුන්ලාව දුකෙන් පිරි, පංචඋපාදානස්කන්ධ ලෝකය තුළ මංමුලාකොට දමන්නමයි. රූපය ස්වභාවයෙන්ම කැඩෙන, බිඳෙන, විසිරෙන ස්වභාවයෙන් යුක්ත නිසා, කරුණාකර, පිංවත් ඔබ අධ්‍යාත්මික සහ බාහිර රූපයන් සම්මා සතියෙන් යුතුව පරිහරණය කරන්න. එවිටයි සම්මා සමාධියට අත්‍යවශ්‍ය, පංචනීවරණ ධර්මයන් ඔබෙන් තුනීවෙලා යන්නේ.

පූජ්‍ය රාජගිරියේ අරියඥාන ස්වාමින් වහන්සේ

 

සියලු ධර්‍මයන්ගේ පරතෙරට ගියා වූ පස්මරුන් දිනූ පදුමුත්තර බුදුරජානන් වහන්සේ ගිනිකඳක් මෙන් බබළා පිරිනිවන් පෑ සේක.මහාජනයා එක් වී තථාගතයන් වහන්සේ පුදා, මනා සෑයක් කොට සර්‍වඥදෙහය එයට නැගූහ.එහි ශරීරය පිළිබඳ ආදාහනකෘත්‍යය කොට ධාතු ගෙණාවාහු ය. ඒ සියලු දිව්‍ය මනුෂ්‍යයෝ එ ම ධාතු නිදන් කොට බුද්ධස්තූපයක් කළාහු ය.

එ ම ස්තූපයෙහි පළමු නිම්වළල්ල රන්මුවා ය. දෙවැන්න මිණිමුවා ය. තෙවැන්න රිදීමුවා ය. සිව්වැන්න පළිඟුමුවා ය. පස්වැනි නිම්වළල්ල පියුම්රාමිණිමුවා ය. සවැන්න මැසිරි ගල්මුවා ය. මේ සියල්ලට ඉහලම කොටස සර්‍වරත්නමය ය.යට කොටස මිණිමුවා ය. වෙදිකාව රුවන්මුවා ය. මෙසේ සෑය සර්‍වස්වර්‍ණමය ය. යොදුනක් උසට පැන නැංගේ ය.

▪️එකල්හි එහි දෙවියෝ එක් රැස් ව මෙසේ සාකච්චා කළාහු ය.
“තාදීගුණ ඇති ලොකනාථයන් වහන්සේට අපි දු සෑයක් කරමු.ඒ පදුමුත්තර බුදුරජානන් වහන්සේගේ ධාතු වෙන් වෙන් ව නැත. මුළු සිරුර ම එකට කැටි ව තිබේ. එබැවින් අපි මේ සෑයෙහි ම කංචුකයක් කරන්නෙමු ය”

දෙවියෝ එ ම සෑය සත්රුවනින් තවත් යොදුනක් වැඩි කළාහු ය. ඉක්බිති එ ම සෑය දෙයොදුනක් උස ය. එහි ආලොකයෙන් ,අඳුර ද දුරු කෙරෙයි.

▪️එකල්හි නාගයෝ ද එහි එක් රැස්ව සාකච්චා කර,ඉඳුනිල් ද මහනිල් ද යලි ජොතිරස නම් මැණික් ද එක් රැස් කොට බුදුරජානන් වහන්සේගේ සෑය වැසූහ. සියල්ල මිණියෙන් කරණලද එළිය කරන්නා වූ තුන් යොදුන් උස බුද්ධස්තූපයක් වී ය.

▪️එකල්හි ගුරුළෝ ද එක් රැස්ව සාකච්චා කර, ස්තූපයෙහි සර්‍වමණිමය පිට සැට්ටයක් (=වැස්මක්) කළාහු ය. ඔහු ද බුද්ධස්තූපයෙහි උස යොදුනකින් වැඩි කළාහු ය.
සිවුයොදුන් උස (මෙම) බුද්ධස්තූපය බබළයි. උඩට නැගුනු සූර්‍ය්‍යයා මෙන් සියලු දිශාවන් ආලොක කෙරෙයි.

▪️එකල්හි කුම්භාණ්ඩයෝ ද (දිව්‍යවිශෙෂයෙකි). එහි එක් රැස්ව සාකච්චා කර, උස් වූ බුද්ධස්තූපය අපි දු රත්නයන්ගෙන් වසන්නෙමුයි කියා එබදු පූජාවක් කලහ.
ඔහු ද බුද්ධස්තූපය යලි යොදුනක් (උස) වැඩි කළාහු ය. එකල්හි පස් යොදුන් උස සෑය බබළයි.

▪️එකල්හි යක්‍ෂයෝ ද එහි එක් රැස්ව සකාච්චා කර, උස් වූ බුද්ධස්තූපය පළිඟුයෙන් වසමින් පූජා කලහ.
ඔහු ද උස් වූ බුද්ධස්තූපය යොදුනක් වැඩි කළාහු ය. එකල්හි (එම) සෑය සයොදුනක් උස් වේ.

▪️එකල්හි ගන්‍ධර්‍වයෝ ද එක් රැස්ව මන්ත්‍රණය කළාහු ය.
ඔවුහු (එහි) වෙදිකා සතක් කොට ඡත්‍රයක් ද නැගූහ. එකල්හි ගන්‍ධර්‍වයෝ සෑය සර්‍වස්වර්‍ණමය කරවූහ.
එකල්හි සත්යොදුන් උස සෑය බබළයි. රෑදාවල්හු නො දැනෙත්. හැමකල්හි ආලෝකය වේ.

තාරකා සහිත වූ චන්ද්‍රසූර්‍ය්‍යයෝ එ ම චෛත්‍යයාගේ ප්‍රභාව නො මඩිත්. හාත්පස යොදුන් සියයක් තන්හි පහනකුදු නො දැල්වුනේ ය.

එකල්හී යමෙක් සෑයට යම් කිසිවක් පූජා කරන්නට ගිය කල්හී එය පූජා කිරීමට සෑයට නොනගී.,ඔහු එය අහසෙහි උඩ දමයි.එකෙනෙහිම ඒ පූජා ද්‍රව්‍ය අහසේ පාවී ගොස් සෑ මුදුනටම යයි.

(දෙවියන් විසින් තබන ලද අභිසම්මත නම් යක්‍ෂෙයෙක් සිටී. හෙතෙම උඩට දැමූ ධජයක් වුවත් මල්දමක් වුවත් සෑ මුදුනෙහි නගා තබයි.මිනිසුන් එම යක්‍ෂයා නො දකිත්. එය ගෙණයන මල්දම පමණක් දකිත්. මෙසේ දැක, යන සියල්ලෝ සුගතියට යෙත්.)

එකල අබෞද්ධ ,සද්දා නැති ජනයාද..සද්දාව ඇති ජනයාද ආදී බොහෝ මනුෂ්‍යයෝ, ප්‍රාතිහාර්‍ය්‍යය දකිනු කැමැත්තෙන් ස්තූපයට මල් මාලා ආදිය පූජා කරයි.

එකල්හි මම හංසවතීනගරයෙහි මෙහෙකරුවෙක් වීමි. එකල්හි සතුටු වූ ජනයා දැක මම මෙසේ සිතීමි:

“යම් කෙනෙකුන්ගේ දාගෙය මෙබඳු ගරු සත්කාර ලබයි නම්, එම ධාතු අයත් තෙමේ(ඒ භාග්‍යවත් තෙමේ ) උදාර කෙනෙකි. මේ ජනසමූහයා ද සතුටු වී බොහෝ වූ සත්කාර කෙරෙති.
මම ද තාදිගුණ ඇති පදුමුත්තර ලොකනාථයන් වහන්සේගේ චෛත්‍යයට සත්කාරයක් කරන්නෙමි. අනාගතයෙහි උන්වහන්සේගේ ධර්‍මයෙහි කොටස් හිමියෙක් වන්නෙමි”.

“මැනවින් සෝදා පිරිසිදු කරණලද මාගේ උතුරු සළුව උණදඬුවක අග එල්වා ධජයක් කොට අහසෙහි උඩට ඔසොවා තැබීමි.”

“අභිසම්මත යක්‍ෂ තෙමේ මාගේ ධජය ගෙණ අහසෙහි එල්වා තැබී ය. වාතයෙන් සෙලවෙන්නා වූ ධජය දැක මම බොහෝ සතුට ඉපදවීමි.”

“එහි සිත පහදවා ශ්‍රමණයෙකු වෙතින් වැඳ ධජ දානයෙහි විපාක විමසීමි.”

හෙතෙමේ මාගේ මහත් ප්‍රීතිය ඇති කරණ වස් එහි අනුසස් මට මෙසේ කී ය.
“හැම කල්හි එම ධජයාගේ විපාකය අනුභව කරන්නෙහි ය.
ඇත් අස් රිය පාබළ යන සිවුරඟසේනාවෝ නිරතුරු ව ම ඔබ පිරිවරන්නාහු ය. මෙය ධජදානයාගේ විපාකය යි.
සැටදහසක් තූර්‍ය්‍යයෝ ද මැනැවින් අලඞ්කාර කරණලද භෙරීහු ද ඔබ නිරතුරු ව ම (වැයීමෙන්) පිරිවරන්නාහු ය. මෙය ධජදානයාගේ විපාකය යි.

සැරසුනු අසූදහසක් (පමණ) ස්ත්‍රීහු විසිතුරු අබරණ ඇත්තාහු පැලඳි මිණිකොඬොල් ඇත්තාහු දිග ඇසිපිය ඇත්තාහු සිනා සහිත වුවාහි ඉතා මොළොක් ශරීරාවයව ඇත්තාහු සිහින් කටිප්‍රදෙශ ඇත්තාහු නිරතුරු ව ම ඔබ පිරිවරන්නාහු ය. මෙය ධජදානයාගේ විපාකය යි.
කල්ප තිස් දහසක් මුළුල්ලෙහි දෙව්ලොවෙහි සිත් අලවා වසන්නෙහි ය. ශක්‍රදෙවෙන්ද්‍ර ව අසූවරක් දිව්‍යරාජ්‍යය කරන්නෙහි ය.

දහස්වරක් සක්විතිරජ වන්නෙහි ය. මහත් වූ ප්‍රදෙශරාජ්‍යය ලබන වාර ගණන මෙතෙකැයි ගණන් වශයෙන් ගිණිය නො හැකි ය.

“මෙයින් කල්පලක්‍ෂයකින් මතුයෙහි ඔක්කාකකුලයෙහි උපදින්නාවූ ගොත්‍රයෙන් ගෞතම නම් වූ ශාස්තෲන් වහන්සේ ලොව පහළ වන සේක.
කුශල මූලයෙන් මෙහෙයන ලදුයේ දෙව්ලොවින් චුත ව පුණ්‍ය කර්‍මය හා එක් වූයේ බ්‍රාහ්මණයෙක් වන්නෙහි ය. ”

“අසූකෙළක් ධනය ද බොහෝ දස්කම්කරුවන් ද හැර දමා ගෞතමබුදුරජානන් වහන්සේගේ සසුනෙහි පැවිදි වන්නෙහි ය. ”

“ශාක්‍යකුලශ්‍රෙෂ්ඨ වූ ගෞතම බුදුරජානන් වහන්සේ සතුටු කොට නමින් උපවාන ය යි බුද්ධ ශ්‍රාවකයෙක් වන්නේ ය” යි වදාළ සේක.

“කල්පලක්‍ෂයකට පෙර මා විසින් කරණලද කර්‍මය මෙහි දී විපාක දැක්වී ය. (දුනුදියෙන්) මැනවින් මිදීගිය හීයක වෙගය මෙන් මාගේ කෙලෙස් දැවී ය.”

මෙයින් කල්ප ලක්‍ෂයකින් පෙර වූ එකල්හි යම් කර්‍මයක් කෙළෙම් ද, ඒ හේතුයෙන් දුගතියක් නො දනිමි. ධජ දානයාගේ මේ විපාකය යි.

උපවාන ත්‍ථෙරාපදානය
උපුටා ගැනීමකි !

Posted by: lrrp | March 3, 2020

උපසෙන ථෙර ගාථා

“ජනයාගෙන් වෙන්වූ, නිශ්ශබ්දවූ, වල්සතුන් විසින් සෙවුනාලද සෙනසුන භික්ෂුව විසින් හිත මනාකොට පිහිටුවා ගැණීමට සේවනය කටයුතුය.

“කසල ස්ථානයෙන් හෝ සොහොන් පිට්ටනියෙන් හෝ වෙන අන් තැනකින් හෝ ගනුලබන රෙදි කැබලිවලින් මසාගන්නාලද රූක්ෂ චීවරයක් දැරිය යුතුයි.

“නිහතමාන සිතින් යුක්තව පිළිවෙළින් භික්ෂුතෙමේ වසනලද සදොර ඇතුව මනා සංවරයෙන් යුක්තව පිඬු පිණිස හැසිරිය යුතුය.

“ස්වල්පවූ දෙයින්ද සතුටු වියයුතුය. අන්‍යවූ මිහිරි බොහෝ දේවල් බලාපොරොත්තු නොවිය යුතුය. රසයෙහි ගිජුවූ පුද්ගලයාගේ සිත ධ්‍යානයෙහි නොඇලේ.

“ඥානවන්ත පුද්ගලයා ස්වල්ප ආශා ගුණයෙන්ද, යථාලාභාදී වශයෙන් පවත්නා සන්තොෂ ගුණයෙන්ද, හුදකලා වාසයෙන්ද වෙසෙයි. ඒ ඥානවන්ත පුද්ගලයා ගිහියන් හා පැවිද්දන් සමගත් එකතුවීම් නැති වූයේ වෙසෙයි.

“තමා ගොළු බිහිරි නොවූයේම, ගොළු බිහිරි භාවය පෙන්නුම් කළ යුතුය. පණ්ඩිතතෙම සංඝයා සමගද මද පමණට බිණියයුතුය.

“කියනලද පිළිවෙතින් යුක්තවූ භික්ෂුව කිසිවෙක්හට අපවාද නොකටයුතුය. කයින් වෙහෙසීමද නොකළයුතුය. ප්‍රාතිමොක්ෂ සංවරයෙන් යුක්තවිය යුතුය. ඔහු විසින් භොජනයෙහිද පමණ දැනගත යුතුය.

“මනාකොට ගන්නාලද නිමිති ඇත්තෙක්ව යහපත් සිතිවිලි ඉපදවීමෙහි දක්ෂයෙක්ව සමථ භාවනාවෙහි යෙදිය යුතුය. සුදුසු කාලයෙහි විදර්ශනා භාවනාද වැඩිය යුතුය.

“ඒ පණ්ඩිත භික්ෂුව නිතර පවත්නා වීර්යයෙන් යුක්තව හැමකල්හි භාවනානුයෝගීව විසිය යුතුය. දුක් කෙළවර නොකොට විශ්වාසයකට නොපැමිණිය යුතුය.

“මෙසේ විවේක සෙනසුන්හි වාසය කරන්නාවූද, ඥානදර්ශන විශුද්ධිය කැමැත්තාවූද, භික්ෂුවගේ සියලු ආශ්‍රවයෝ ක්ෂය බවට යෙත්. (නැතිවෙයි) හෙතෙම දෙයාකාරවූ නිවනටම පැමිණෙයි.”

වර්ෂ 1865 පෙබරවාරි මස 08 වන දින ලාංකේය ආගමික ඉතිහාසයේ ස්වර්ණමය කඩයිමක් සනිටුහන් කළ දිනයකි. එදා සිට අද දක්වා ලාංකේය ගමන් මෙඟ් දේශපාලන, ආගමික, සාමාජීය මෙන්ම අධ්‍යාපනික දිශානතිය තීරණය කිරීමෙහිලා සුවිසල් බලපෑමක් සිදු කළ දිනය වූයේ එදින ය. එනම් බද්දේගම වාදය පැවැත් වූ දිනයයි. පංචමහා වාද ලෙසින් ප‍්‍රසිද්ධව ඇති බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරයේ දේශන මාධ්‍යයේ උච්චතම අවස්ථා පහ තුළ පළමු වැන්න වූයේ එයයි. වසර දහස් ගණනක් පුරා ලක් ධරණි තලයේ මුල් බැස පැවති බෞද්ධ සංස්කෘතිය දැඩි ලෙස විවේචනයට බඳුන් කරමින් යුරෝපීය ආකල්ප සමාජගත කරමින් 1804 වර්ෂයේ සිට ලංකාවට පැමිණ ක‍්‍රියාකාරකම්හි යෙදෙමින් සිටි මිෂනාරීන්ගේ පරවාද මඬිමින් ප‍්‍රසිද්ධ ජන සමාජයක් මැද ලාංකේය ස්වවාදය උස් හඬින් පැවසීමට හෙළයේ මහා යතිවරුන් දැරූ ප‍්‍රයත්නයේ මූලාරම්භය වූයේ බද්දේගම වාදයයි. 1865 පෙබරවාරි මස 08 වන දින සිට 2020 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 08 වන දින වන විට මෙකී ඓතිහාසික සිදුවීමට වසර 155ක් සපිරේ. 1873 වර්ෂයේ පැවති පානදුරාවාදයේ අන්තර්ගතය හා එහි ක‍්‍රියාදාමය බොහෝ දෙනාගේ අවධානයට යොමු වුවද බද්දේගම වාදය එසේ නොවුණි. එනිසාම ඔප නොදැමූ මැණිකක් මෙන් මෙහි වටිනාකම වත්මන් සමාජය හඳුනාගෙන සිටින්නේ ද යන්න ප‍්‍රහේලිකාවකි. මෙම ලිපියේ අරමුණ එකී ඔප නොදැමූ මැණිකක් බඳු වූ බද්දේගම වාදයේ නොපළ පසුතලය ඉදිරිපත් කිරීමයි.

නූතන ලාංකේය ඉතිහාසයේ බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරය පිළිබඳ අධ්‍යයනයක නිමග්න වන විද්‍යාර්ථීන් බද්දේගම වාදය පිළිබඳ සලකා බලනුයේ බොහෝ සෙයින් එහි අන්තර්ගත කරුණු දෙස පමණි. නමුත් මෙම වාදය ආරම්භයට පසුබිම කෙසේ සැකසුණේ ද යන්න පිළිබඳ අධ්‍යයනයට යොමු වන පිරිස අතලොස්සකි. බද්දේගම වාදය පැවැත් වූයේ කොහිදී ද, කවුරුන් විසින් ද, එයට පසුබිම වූයේ කුමක් ද යන්න ඉතිහාසයේ සැඟව ගොස් ඇති තොරතුරු බවට පත්ව ඇත.

දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත‍්‍රිකයේ ගිං ගඟ මිටියාවතින් සරුසාර හා අලංකාර වූ බද්දේගම සිදු වූ මෙම ඓතිහාසික ක‍්‍රියාදාමයට ප‍්‍රධාන ලෙසම හේතු සාධක වූ ස්ථාන වූයේ බද්දේගම ශ‍්‍රී පාද ගොඩැල්ල පංසල හා ක‍්‍රිස්තු දේව පල්ලිය යන්න මූලාශ‍්‍ර සාධක සහිතව අද වන විට තහවුරුව ඇත. ලංකාවට පැමිණි මිෂනාරීවරුන් 19 වන සියවසේ දෙවන දශකයේදී බද්දේගම ස්වකීය මිෂනාරි ආගමික හා අධ්‍යාපනික කටයුතුවල නියැළෙන්නට විය. මෙම අවධිය තුළදීම බද්දේගම ගොතටුව අලංකාර කඳු ගැටයක් මුදුනෙහි 1825 වර්ෂයේදී කාල්වානේ රතනපාල නම් හිමි නමක් විසින් පන්සලක් ආරම්භ කරන්නට යෙදුණි. මෙකී සිදුවීම බද්දේගම වාදයේ මූලාරම්භයට අනාගතයේ හේතු වන්නේ යැයි කිසිවකු නොසිතන්නට ඇත.

කාල්වානේ රතනපාල හිමියන් තම ශිෂ්‍ය බඹරැුන්දේ රේවත හිමියෝ අධ්‍යයන කටයුතු සඳහා තොටගමු පිරිවන වෙත ඇතුළත් කරන ලදි. එහිදී බඹරැුන්දේ රේවත හිමියෝ පාලි භාෂාවෙහි දක්‍ෂයෙකුව සිට ඇත. මෙකල ගාලූ දිසාව භාර දිසාපතිවරයාහට පාලි භාෂාව ඉගෙනීමේ අවශ්‍යතාවක් ඇති වූ හෙයින් ඔහු තොටගමු පිරිවන වෙත ගොස් ඇත. එහිදී සුදු ජාතික දිසාපතිවරයා වෙත පාලි ඉගැන්වීමේ කර්තව්‍යය බඹරැුන්දේ රේවත හිමියන්ට බාර වූ බවත් එමඟින් ගොඩනැගි මිතුදම ලාංකේය ඉතිහාසයේ ගමන් මඟ වෙනස් කිරීමෙහිලාද ඉවහල් වූ බවත් මහාචාර්ය තිස්ස කාරියවසම් මහතාගේ නිගමනයයි. තමාට පාලි ඉගැන්වීම වෙනුවෙන් හිමිපාණන් වහන්සේට ඉංග‍්‍රීසි ඉගැන්වීමට හෙතෙම බාරගත් අතර බඹරැුන්දේ රේවත හිමියන් හා උන්වහන්සේගේ සහෝදර බද්දේගම සුමංගල හිමියන් ඉතා වුවමනාවෙන් ඉංග‍්‍රීසි අධ්‍යාපනය හදාරා ඇත. බද්දේගම වාදයේ නොපළ පසුතලය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කළ ජනමාධ්‍යවේදී සමන් සී. ලියනගේ මහතා ස්වකීය ග‍්‍රන්ථය වන ‘බද්දේගම වාදයේ නොපළ පසුබිම’ නම් කෘතියේදී පෙන්වා දෙන්නේ බඹරැුන්දේ රේවත හා බද්දේගම සුමංගල යන හිමිවරුන් ගොතටුව පන්සලේ සිට සුදු ජාතික දිසාපතිවරයාගේ අනුදැනුම මත ඉංග‍්‍රීසි ඉගෙනගත් බවයි. එමෙන්ම බද්දේගම ක‍්‍රිස්තුදේව පල්ලිය සමඟ ද මනා සබඳතාවක් උන්වහන්සේලා ගොඩනඟා ගෙන සිට ඇති බව ද හෙතෙම මූලාශ‍්‍ර සාධක සහිතවම පෙන්වා දෙයි.

19 වන සියවසේ මැද භාගයේදී ගාලූ දිසාව භාරව සිටි දිසාපතිවරයාට නැවත එංගලන්තයට යෑමට සිදු වූ හෙයින් හෙතෙම ගොතටුව පංසලට පැමිණ බඹරැුන්දේ රේවත හිමියන්හට පැවසූයේ,

‘හාමුදුරුවනේ ලොව හොඳම ඉංග‍්‍රීසි තියෙන්නේ මේ පොතේ, මේ පොත බලන්න’

මෙලෙස පැවසූ ඔහු බයිබලයක් ලබා දී ඇති අතර එය ගොතටුව පන්සලේ අද වන විට ද ඓතිහාසික වටිනාකම් රැුසක උරුමයක් ලෙස පැවතීම වැදගත් සාධකයකි. බඹරැුන්දේ රේවත, බද්දේගම සුමංගල යන හිමිවරුන් බයිබලය කියවීමෙන් පසුව කිතු දහම පිළිබඳ පැන නැඟී ප‍්‍රශ්න සියල්ලටම ලිඛිත පිළිතුරු බද්දේගම පල්ලියේ මිෂනාරී පියතුමන්ලාගෙන් බලාපොරොත්තු විය. කළුකොඳයායේ පඤ්ඤාසේකර හිමියන් සිය පුවත්පත් සඟරා ඉතිහාසය නම් කෘතියේ සඳහන් කරනුයේ බද්දේගම වාදය 1861 වර්ෂයේ දී පළමුව බද්දේගම සුමංගල නම් සාමණේර නමක් විසින් ලිඛිත වාදයක් ලෙස අරඹා ඇති බවයි. එමඟින් ද තහවුරු වන සාධකය නම් ගොතටුව පන්සලේ හිමි නමකගේ මූලිකත්වයෙන් බද්දේගම වාදයට පසුබිම සැකසුණු බවයි.

බද්දේගම වාදය පිළිබඳ මනා අධ්‍යයනයක නියැළුණු මහාචාර්ය තිස්ස කාරියවසම් මහතාට අනුව මෙසේ ගොතටුව පන්සල හා බද්දේගම පල්ලිය අතර බොහෝ කාලයක් ලිඛිත වාදයක් ලෙස පැවතුණු ආගමික සංකල්ප පිළිබඳ මතවාදය වඩාත් පුළුල් වී ඇත්තේ මෙකල බද්දේගම මිෂනාරි කටයුතු කරමින් සිටි ‘කතිසේරුවරුන්’ පිරිසක් ගොතටුව පන්සලටම පැමිණ වාචිකව වාද කිරීමට පෙළඹීම තුළිණි. එය ප‍්‍රදේශය පුරා වඩාත් පුළුල් ප‍්‍රචාරණයක් හා සංවාදයක් ලෙසින් ව්‍යාප්ත විය. ක‍්‍රමයෙන් මෙකී සංවාදය පිළිබඳ ධර්මපාල වැනි ගිහි ප‍්‍රභූවරුන්ගේ ද හික්කඩුවේ සුමංගල වැනි මහා යතිවරයන් වහන්සේලාගේ ද අවධානය යොමු වූ අතර අවසන් ප‍්‍රතිඵලය 1865 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 08 වෙනි දින පැවැත් වූ ප‍්‍රසිද්ධ බද්දේගම වාදය විය. බද්දේගම වාදය කිනම් ස්ථානයක දී පැවතියේ ද යන්න විවාද සම්පන්න කරුණකි. නමුත් මේ පිළිබඳ තොරතුරු අන්තර්ගත බොහෝ මූලාශ‍්‍ර පෙන්වා දෙන්නේ එය ‘ගනේගම ශාලාව’ තුළ පැවති බවයි. මෙකල ගොතටුව පන්සල ද ගනේගමට අයත් වූ නමුත් මේ පිළිබඳ පුළුල් අධ්‍යයනයක් සිදු කළ ජනමාධ්‍යවේදී සමන් සී. ලියනගේ මහතාගේ නිගමනය නම් වත්මන් ගනේගම රතනසාර විද්‍යායතන පිරිවන පවත්නා ස්ථානයේ එය සිදු වන්නට ඇති බවයි. නමුත් ඒ පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමට විද්‍යාර්ථීන්හට තවමත් අවකාශ ඇත.

වර්තමානයේ පුරන් කුඹුරු අස්වැද්දීමට කිනම් සමාජ රැුල්ලක් පවතී ද, බිතු සිතුවම් ඇඳීමට කිනම් රැුල්ලක් පවතී ද, එලෙසම මිෂනාරී ව්‍යාපාරයට එරෙහිව දේශීය බෞද්ධ ජනයා හා යතිවරුන් පෙළගස්වා ආගමික සංකල්ප පිළිබඳ වාදයන් ඇරඹීමේ සමාජගත රැුල්ලේ පෙරගමන්කරු බද්දේගම වාදය බැව් නොරහසකි. 19 වන සියවසේ බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරයේ වැදගත් පසුබිමකට ශක්තිමත් අඩිතාලමක් දැමූ බද්දේගම වාදය පිළිබඳ ඓතිහාසික තොරතුරු සමාජගතව පවතිනුයේ කෙතරම් දුරට ද යන්න ගැටලූ සහගතය. ඒ නිසාම වසර 155 ක් සපිරෙන අවධියක වුව බද්දේගම වාදය පිළිබඳ සමාජ කතිකාව හීන මට්ටමක පවතී. ඔප නොදැමූ මැණිකක් බඳු බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරයේ බද්දේගම වාදය පිළිබඳ ඓතිහාසික තොරතුරු වඩ වඩාත් අධ්‍යයනය කොට එකී මාණික්‍යය ඔප දැමීම අප සැම සතු වගකීමක් බැව් සිහිපත් කරමි.

ගෞරව ශාස්ත‍්‍රවේදී වඳුරඹ
ධම්මවංශ හිමි
ශ‍්‍රී පාද චෛත්‍යාරාමය – බද්දේගම

අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ මේ ලෝකයේ පහළ වී උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරද්දී නිකෙලෙස් රහතුන්ගෙන් නිකෙලෙස් රහත් තෙරිණියන්ගෙන් දඹදිව් තලය සෝබමානවත් වුණා. තථාගත හඳමඬලේ උපන් ඒ ශ්‍රාවක පුතුන්ගේ, ශ්‍රාවිකා දියණියන්ගේ විමුක්ති සුවයේ අසිරිමත් බව කැටි වූ සුන්දර උදානයන් ථෙර ථෙරි ගාථා නමින් ශ්‍රී සද්ධර්මයට එක් වී තිබෙනවා. බුද්ධ ශාසනයේ වැඩසිටි ශ්‍රේෂ්ඨ රහතන් වහන්සේලා ගැන අසිරිමත් තොරතුරු මේ ථේර ථෙරී ගාථා ග්‍රන්ථය තුළින් අපට මුණ ගැසෙනවා.

ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උතුම් ශාසනයේ රහතන් වහන්සේ නමක් බවට පත්වීමට වාසනාවත්ත වූ නාගසමාල නම් රහතන් වහන්සේ ගැන අද අපි ඉගෙන ගෙන සිත පහදවා ගනිමු.

මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර පදුමුත්තර නම් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව වැඩ සිටියා. ඒ කාලයේ සිටු ගෙදරක ඤාණවන්ත තරුණ කුමාරයෙක් ලෙස නාගසමාල රහතන් වහන්සේ ලෙස ඉපදී සිටියා. පොළොව අඟුරු මෙන් රත්වන ගී‍්‍රස්ම දිනයක පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ පොළොව මත ශාන්ත ගමනින් වැඩම කරන හැටි මේ කුමාරයාට දකින්නට ලැබුණා. ‘පොළොව අඟුරු වගේ රත් වෙලා. තද හිරු රැසින් සම්බුදු සිරුරට අපහසු ඇති. මම බුදුරජාණන් වහන්සේට මේ කුඩයක් පූජා කරන්නට ඕන’ කියලා කල්පනා කළා.

’ස්වාමිනි භාග්‍යවතුන් වහන්ස, හිරු රැසිනුත්, ඌෂ්ණයෙනුත්, සුළඟිනුත්, සීතලෙනුත් රැකවරණය සැලසෙන මේ ඡත්‍රය (කුඩය) මා කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් පිළිගන්නා සේක්වා! මේ පින මට නිවන් අවබෝධයටම හේතු වේවා! කියමින් ඉතාම පී‍්‍රතියෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට කුඩයක් පිළිගැන්වූවා. මහා කාරුණික පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ කුඩය අනුකම්පාවෙන් යුතුව පිළිගෙන වදාළා.

ඒ සිදු කළ පිනේ ආනිශංස ලෙස කල්ප තිහක්ම සක් දෙව් පදවිය ලැබුවා. පන්සිය වතාවතක්ම සක්විති රජු බවටත් පත් වුණා. ප්‍රමාණ කරන්නට බැරි තරම් ප්‍රාදේශීය රජ පදවි ලැබුවා. මේ මහා භද්‍ර කල්පය දක්වාම කල්ප ලක්ෂයක් පුරාවට ඒ කුඩ පූජාවෙන් රැස් වූ පින සැප විපාක ලබා දුන්නා.

අපගේ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූ යුගයේ ශාක්‍ය රජ කුලයේ නාගසමාල නමින් රජ කුමාරයෙක් වෙලා උපත ලැබුවා. ශිල්ප ශාස්ත්‍ර ඉගෙන ගනිමින් රජ සැප විඳිමින් මේ කුමාරයා හැඳී වැඩුණා. යොවුන් වියට පත් වුණා.

මේ අතර ඤාතීන්ට සංග්‍රහ කිරීම පිණිස අපගේ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ කිඹුල්වත් පුරයට විසිදහසක් මහරහතන් වහන්සේලා පිරිවරාගෙන වැඩම කළා. ඒ වැඩම කළ ගමනට සාරිපුත්ත මහා මොග්ගල්ලාන ආදී රහතන් වහන්සේලාත් වැඩම කළා. එබඳු අති උතුම් රහතන් වහන්සේලා පිරිවරාගෙන වැඩියත් ශාක්‍ය වාංශිකයන්ගේ මාන්නය නිසාම බුද්ධ ප්‍රමුඛ මහා සංඝ රත්නය පිළිගැනීමට, පෙර ගමන් කිරීමට, පා දෝවනය කිරීමට යෙදවූයේ ලාබාල ශාක්‍ය කුමාරයන්ව යි. ඒ මොහොතේ තුන් ලොවට අග්‍ර වූ අපගේ ගෞතම සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ අහසට පැන නැංගා. බුදුවරුන්ට පමණක්ම සිදුකළ හැකි ‘යමක මහා ප්‍රාතිහාර්යය’ ඒ මොහොතේ කිඹුල්වත් නුවර සියලු ශාක්‍යයන්ට පෙනෙන්නට සැලැස්වූවා.

එකම මොහොතක සම්බුදු සිරුරේ එක් එක් රෝම කූ®පයෙන් ගින්දරත්, ජල ධාරාවනුත් පිට කරමින් සිදු කළ ඒ මහා ප්‍රාතිහාර්යය බලා සිටි සියළු ඥාති ශාක්‍යයින්ගේ මාන්නය බිඳ වැටුණා. බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැන සියලු දෙනාගේම සිතේ ගෞරවාදරයක් හට ගත්තා. ඉන්පසු තමන් වහන්සේගේ ඤාතීන් වූ ශාක්‍ය වංශික පිරිසට අනුග්‍රහ පිණිස බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුකම්පාවෙන් ධර්මය දේශනා කළා.

එහිදී දෙසූ ඒ මිහිරි ශ්‍රී සද්ධර්මය පින්වත් නාගසමාල කුමාරයාගේ සිතේ විශාල ප්‍රසාදයක් ඇතිකළා. ඒ උපන් ශ්‍රද්ධාව නිසාම සියලු සැප සම්පත් අත්හැර දමා ගිහි ගෙයින් නික්මී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයේ උතුම් වූ පැවිද්දත්, උපසම්පදාවත් ලබා ගත්තා.

මේ නාගසමාල පින්වත් ස්වාමීන්වහන්සේ සුළු කලක් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උපස්ථායක ස්වාමින් වහන්සේ ලෙස බුද්ධෝපස්ථාන සිදු කරන්නටත් වාසනාවන්ත වුණා. දිනක් මනා කොට සිවුරු පොරවාගෙන පාත්‍රයක් රැගෙන පිණ්ඩපාතය පිණිස උන්වහන්සේ නගරයේ වීදියට වැඩම කරමින් සිටියා.

මිහිරි තුර්ය නාදයත්, අත්පොළසන් හඬත් ජනයාගේ ඝෝෂාවත් හේතුවෙන් බිමට යොමු කළ ඇස් ඇතිව හොඳින් ඉඳුරන් රැක ගෙන සිහි නුවණින් පිණ්ඩපාතය පිණිස වැඩම කළ නාගසමාල ස්වාමින් වහන්සේ මදක් හිස ඔසවා ඒ දෙස බැලුවා.

තූර්ය වාදන මැද නළඟනක් නටනවා. ඇය දෙඅත්, දෙපා, හිස ආභරණ වලින් සරසාගෙන සිටියා. දෙපා වල නුපුර සොළවමින් නටමින් ඇය හැඳ සිටි මනස්කාන්ත වර්ණැති සළුපිළි සිරුර පෙනෙන අයුරින් ඒ මේ අත සෙලවුණා. නොයෙකුත් විසිතුරු සුවඳ මල් මාලා ඇය පැළඳගෙන සිටියා. හිසේ මල් ගවසාගෙන සිටියා. දෙතොල් පාට කරගෙන ඇඟේ සඳුන් කල්ක තවරාගෙන යටි පතුල් රෝස පාට කරගෙන මහ හඬින් සිනාවෙමින් මහා ජනකාය මැද ඈ නටන අයුරු නාගසමාල ස්වාමින් වහන්සේ දැක්කා.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අවබෝධ කරනු කැමැත්තෙන් දහමට දිවි පුදා වාසය කළ උතුම් ශ්‍රාවකයන්ගේ ජීවිත හරිම පුදුමයි’ ඒ වගේ කාම සිතිවිලි අවුස්සා දමන නළඟන ගැන, නාගසමාල ස්වාමින් වහන්සේ දැක්කේ තමන් වහන්සේව සංසාරයේ බැඳ තබන තොණ්ඩුවක් වගෙයි. ඒ උතුම් සිතේ කාමයන්ගේ ආදීනව සිහිපත් වුණා.

ඒ හේතුවෙන්ම සංස්කාරයන්ගේ ස්වභාවය ප්‍රකට වුණා. ඉතාමත්ම ප්‍රඥාවන්ත වූ උන්වහන්සේ එයම මුල් කරගෙන විදර්ශනා වැඩුවා. ආයෙමත් වතාවක් දුක් සහිත සසරේ ගමන් නො කරන, සසර දුක් නැති අමා මහ නිවන සාක්ෂාත් කළා. නාගසමාල ස්වාමින් වහන්සේත් නිකෙලෙස් මහ රහතන් වහන්සේ නමක් බවට පත් වුණා.

උන්වහන්සේට අරහත්වය පිණිස හේතුවුණ ඒ සිදුවීම මේ විදිිහට ගාථා වලින් දේශනා කොට වදාළා.

අලංකතා සුවසනා – මාලිනී චන්දනුස්සදා
මජ්කේඨ මහාපථේ නාරී – තුරියේ නච්චන්ති නාටකී

ඒ තැනැත්තිය නාටිකාංගනාවක්. ලස්සනට ඇඳලා ආභරණ වලින් සැරසිලා මල් මාලා පළඳාගෙන හිටියේ. ඇඟ පුරාම සඳුන් කල්ක තවරාගෙන තිබුණා. මහ පාරේ තූර්ය වාදන කරද්දී ඒ මැද ඇය නට නටා සිටියා.

පිණ්ඩිකාය පවිට්ඨෝ’ හං – ගච්ඡන්තෝ නං උදික්ඛිසං
අලංකතං සුවසනං මච්චුපාසං ව ඔඩ්ඩිතං

මම ඒ වෙලාවේ මහ පාරට පිවිසුණේ පිණ්ඩපාතය පිණිසයි. ලස්සනට ඇඳ පැළඳගත් ආභරණ වලින් සැරසුණු ඇයට මම දැක්කා. මට හිතුණේ ඇය මාරයා විසින් අටවපු උගුලක් වගෙයි.

තතෝ මේ මනසිකාරෝ – යොනිසෝ උදපජ්ජථ
ආදීනවෝ පාතුරහූ – නිබ්බිදා සමතිට්ඨථ

එනිසාම මට යෝනිසෝමනසිකාරය ඇතිවුණා. කාමයේ ආදීනව ප්‍රකට වුණා. අවබෝධයෙන් යුතුවමයි කළකිරීමෙහි සිත පිහිටියේ.

තතෝ චිත්තං විමුච්චි මේ – පස්ස ධම්මසුධම්මතං
තිස්සෝ විජ්ජා අනුප්පත්තා – කතං බුද්ධස්ස සාසනං

එකරුණ මුල් කරගෙන මගේ සිත කෙලෙසුන්ගෙන් නිදහස් වුණා. ධර්මයේ ආශ්චර්යය බලන්න. මාත් ත්‍රිවිද්‍යාව ලබා ගත්තා. බුදු සසුන සම්පූර්ණ කර ගත්තා.

බොහෝ රහතන් වහන්සේලා උපදවා ගත් පෙර ජීවිත දැකීමේ නුවණ (පුබ්බේනිවාසානුස්සති ඤාණය) කර්මයට අනුරූපව සත්ත්වයින්ගේ චුතවීමත්, ඉපදීමත් දැකීමේ නුවණ (චුතුපපාත ඤාණය) තමන් වහන්සේලා තුළ කිසිදු ක්ලේෂයක් ඉතිරි නොමැතිව ආශ්‍රව ක්ෂය වූ බව දන්නා නුවණ (ආසවක්ඛය ඤාණය) යන ත්‍රිවිද්‍යාව නාගසමාල රහතන් වහන්සේ උපදවා ගත්තා.

මේ ලෝකය තුළ තවත් පිරිසිඳ දකින්නට දෙයක් ඒ රහතන් වහන්සේලාට ඇත්තේ නැහැ. ජීවිතය ගැන නිවැරදිව දැක්මක් ඇත්තේ ඒ උතුම් රහතන් වහන්සේලාට යි. ඒ නිසාම රහතන්වහන්සේලාට බොහෝ කාලයක් ජීවත් වීමේ ආසාවකුත් නැහැ. ඉක්මණින්ම මරණයට පත් වෙන්න ඕන කියලා ආසාවකුත් නැහැ. සසර දුක නැති නිවන සිතේ දරා ගත් උන්වහන්සේලා මාසේ පඩිය බලාපොරොත්තු වෙන කෙනෙක් වගේ පිරිනිවන් පාන්නටයි කල් බලමින් ඉන්නේ.

ඒ අසිරිමත් රහතන් වහන්සේලා ගැනත්, ඒ රහතන් වහන්සේලා අනුගමනය කළ ගම්භීර ශ්‍රී සද්ධර්මය ගැනත් ඒ ධර්මය වදාළ පරම ශ්‍රේෂ්ඨ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැනත් අප සිත පහදවා ගනිමු.

නිවන් මඟ නුවන් පිණිසම වේවා…
තුනුරුවන්ගේම සරණයි.
යහපතක් ම වේවා.

මිනිසා උපදිමින් මිය යමින් ගමන් ගන්නා මේ සසර දිගුය. බියකරුය. ඉන් අත්මිදීම එතරම් පහසු නැත. සසරෙන් මිදුණා වූ යමකු වේද හෙතෙම පින්වන්තය. දුර්ලභ මිනිසත් බවක් ලැබූ අප ද පින්වන්තය. එහෙත් ඒ පින්සාර බවට වටිනාකමක් ලබාදිය හැකි වන්නේ සසර හරි හැටි අවබෝධකර ගත්තෙකුටය. බලන්න, අද විවාහක අයගෙන් කීයෙන් කීදෙනාද සතුටින් සෙනෙසින් කාලය ගත කරන්නේ. බිරිය සැමියා අතර අඹුසැමි ගැටුම් තිබේ නම් දරුවෝ නොමඟ ගොස් කොයිතරම් යහමඟට ගන්න හැදුවත් පලක් නොවේ.

ගරුතර ස්වාමීන් වහන්ස…., අපේ කාන්තාවෝ මේ ප්‍රශ්න දුක් කම්කටොළු මහමෙරක් තරම් හිතේ දරාගෙන ඉන්නවා. ඇත්තෙන්ම මේ සසර දනව්වේ ඔවුන් පුදුම දුකක් විඳින්නෙ. මේ දුක නැතිකර ගත හැකි මඟක් වේ නම් අවබෝධකර දෙනු මැනවි….!!!

අකුසල් ගැටුම් ඇති කරයි –

සංසාර මගේ දුක නැතිකර ගැනීමේ ක්‍රමය ලෙස අපේ ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයයි. අපි සැප වේදනාවක් ලබනවා නම් ඒ සැප අපි අනුන් නිසා ලබන දෙයක් නෙමේ. අපි රැස් කළා වු කුසලයක පලයකි. බිරියක් ස්වාමිපුරුෂයා නිසා සැපක් ලබනවා නම් ඒ ස්වාමිපුරුෂයා නිසා නොව බිරියගේ කුසල්වල පලයකි. මේක දෙපසටම එලෙසයි. ස්වාමිපුරුෂයෙක් බිරියක් නිසා සැපයක් ලබයි නම් ඒ ස්වාමිපුරුෂයා කළා වූ කුසල් ශක්තියේ පලයක්. එනිසා සමාජයේ දී, පවුල් ජීවිතයේ දී විවාහයේ දී ඔබට ගැටුම් මතුවෙනවා නම් මතුවෙන්නේ ඔබ කළා වූ අකුසල් සංස්කාරකයන් හේතුවෙනි. ඔබ විවාහ වෙනවා කියන්නේ කෙනෙක් තෝරා ගන්නවා කියන්නේ, කෙනකුට බැඳෙනවා කියන්නේ විඥානයයි. බැඳීමයි.

සිනහවක තරම –

මා මුණ ගැසීමට එක මහත්තයෙක් පැමිණියා. ඒ ඔවුන්ගේ අවුරුදු 25 ක විවාහ සංවත්සරය වෙනුවෙන් දානයක් පිළිගන්වන්න. මම එතුමන්ගෙන් ඇහුවා ඔබ විවාහ වූයේ යෝජිත විවාහයකින් ද? ප්‍රේම සම්බන්ධතාවයකින් ද? කියලා. එතකොට ඔහු පැවසුවේ මම ශ්‍රීපාදයේ නගිනකොට බිරියත් ඇයගේ පවුලේ අයත් ශ්‍රී පතුල වන්දනාකර පහළට බසිනවා. ඒ අවස්ථාවේ දෙදෙනා සිනහවීමෙන් ඇති වුණා වූ බැඳීමකින් බවය. බලන්න, එක සිනහවකින් මේ දෙදෙනා දෙදෙනාට ආකර්ෂණය වෙලා. අවුරුදු 25 ක වටිනා විවාහ ජීවිතයක් ගොඩනැගිලා තියෙන්නෙ එහෙමයි.

තවත් අවස්ථාවක එක මහත්මයකු ඇවිත් මට මෙහෙම කිවුවා. ස්වාමීන් වහන්ස මම මනමාලියන් විසිපස් දෙනකු බලන්න ගියා. මගේ හිතට ඇල්ලුවේ නෑ. මට ගැළපුණේ නැහැ. මම විසි හය වැනි මනාලිය බලන්න ගියේ ඇය මට සුදුසුයි කියා සිතාගෙනමයි. එහෙත් ඇයව කසාද බැඳලා තෙමසකින් දික්කසාද වුණා. බලන්න., පෙර මනාලියන් විසි පස්දෙනාටම ඔහුගේ හිත නොගියේ එම මනාලියන්ගේ කුසලයන් බලවත් නිසාවෙනි. මොහුගේ සංස්කාරයන් බැඳී තිබුණේ විසි හය වැනි මනාලිය සමඟයි. ඔහුගේත් ඇයගේත් අකුසල කර්මයන් සමානයි. ඔහුගේ පිටුපස විවාහයට අදාළව තිබුණේ අකුසල් සංස්කාරයන්. ඒ අකුසල් සංස්කාරයන්ට අදාළ කෙනා මුණ ගැසෙනකල්ම ඔහුට පෙර සකස්වුණා වූ සෑම කැමැත්තක්ම අකැමැත්තකට පෙරළී ඇත.

හේතුඵල දහමේ ඇත්ත –

ස්වාමිපුරුෂයා හෝ බිරිය තුළින් ඔබ ධර්මය දැකිය යුතුය. ඔබට බිරිය නාමයෙන් ලැබී ඇත්තේ ධර්මයය. ස්වාමිපුරුෂයා නාමයෙන් ලැබී ඇත්තේ ධර්මයය. දරුවා, මුණුබුරා, දුව, පුතා නාමයෙන් ලැබී ඇත්තේ ධර්මයක්ය. ධර්මය යනු සංස්කාරයි. මේ ධර්මය ලැබුණේ ගැටෙන්නවත්, ඇලෙන්නවත් නොවේ. මෙය ධර්මාවබෝධය පිණිසම හේතුකර ගත යුතුයි.

ඔබේ අම්මා ඔබට ලැබුණේ හේතුඵලයක් නිසා. තාත්තා ඔබට ලැබුණේ හේතුඵලයක් නිසා. එබැවින් ඔවුන් තුළින්ද ධර්මය මතුකර ගන්න ඔබ දක්ෂ විය යුතුයි. ඔබගේ සංස්කාරක ධර්මයන්ට ගැළපෙන පරිදි තමයි ඔවුන්ව ලැබිලා තිබෙනුයේ. එසේ නම් ඔබේ කුසලය දියුණුකර ගනිමින් අම්මාට තාත්තාට සලකන්න. එවිට මතු භවයක දී වඩාත් හොඳ අම්මා තාත්තා කෙනෙක් ලෞකිකව ඔබට ලැබෙනවා. ඉන් එහා ඔබ දක්ෂනම් අම්මා තාත්තා තුළින් විදර්ශනාව මතුකර ගත හැකිය. එනම් මෙවැනි අම්මලා තාත්තලා සසරේ මට කොතරම් මුණ ගැසී ඇතිද? මේ හැම මනුෂ්‍යයෙක්ම, දෙවියෙක්ම, බ්‍රහ්මයෙක්ම මට මාපියන් වෙලා තියෙනවා. බුදුරජාණන් වහන්සේ පූර්වේනිවාසානුස්සති ඥානය තුළින් දකිනවා මේ තිරිසන් ලෝකයේ ඉන්න සෑම සත්ත්වයෙක්ම මනුෂ්‍යයෙක්ම සසරේ ඥාතීන් වී ඇති බව. මේ ධර්මය තුළින් ඔබ ද අතීත පංච උපාදානස්කන්ධය මතුකර දකින්න.

තමාගේ වරද තමා තුළින් හඳුනාගන්න –

සෑම හඳුනා ගැනීමක්ම සෑම බැඳීමක්ම අනිත්‍ය බව දකින්න. අතීත පංච උපාදානස්කන්ධය තුළින් අනිත්‍යභාවය දකින්න. ඒ තුළින් වර්තමානයේ අනිත්‍ය උපාදානස්කන්ධය දකින්න. මේ සියලු වැටහීම් ඇති පුද්ගලයා අනාගත පංච උපාදානස්කන්ධයකට වැටෙන්නේ නැහැ. ඔහු දන්නවා අනිත්‍ය වූ ධර්මය. එම ධර්මය උපයෝගී කරගෙන කුසලය වැඩිය යුතුයි. එයින් විදර්ශනා නුවණ වැඩිය හැකියි. බිරිය, ස්වාමියා කෙතරම් ගැටුම්කාරි වුවත් ඔවුන් තුළින් ලස්සන දෙවියෙක්, දිව්‍යාංගනාවක් දැකිය හැකියි. තමන්ට අකීකරු බිරියක් ලැබුණේ ඔබට සුන්දර දෙවියෙක් වන්නට බව තේරුම් ගත යුතුය. තමන්ගේ බිරිය ස්වාමියා වෙනුවෙන් ඉටුවිය යුතු යුතුකම් මැනවින් ඉටු කරන්නට හිතට ගන්න. ඔබ අතීතභවයක බිරියට, ස්වාමියාට අකීකරු වූයේ නම් එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි මේ භවයේ අකීකරු බිරියක, ස්වාමියකු ලැබී ඇත්තේ බව මෙනෙහි කරගන්න. නිරතුරවම තමාගේ වරද තමා තුළින් හඳුනා ගන්න. එවිට ඔබට මේ සංසාරික අකුසලයෙන් මිදිය හැකියි.

විනාශකාරී ලෝකයටයි ඇදෙන්නේ –

එසේ නොවී ඔබ ගැටෙන ස්වභාවයට යන මොහොතක් මොහොතක් පාසා අනාගතයේ දවසින් දවස විනාශකාරි ලෝකයට ඇඳ ගෙනයයි. මේ සමාජය ඉබි ගමනින්, මෘග සංඥාව කරා ඇදෙන්නෙත් එනිසයි. මෘග සංඥාව කරා ගමන් කරන ලෝකයේ දී මනුෂ්‍යයාගෙ ආයු අවුරුදු 10 ට අඩු වෙනවා. අවුරුදු 4 වනවිට කාන්තාවකට දරුවන් ලැබෙනවා. මෙවැනි ලෝකයක දී මනුෂ්‍යයා මීනී මස් කන්නකු වෙනවා. මනුෂ්‍යයාගේ තෘෂ්ණාව විසින් මේ රස පොළොව මරා දමනවා. මේ මහපොළොවේ එළවළුවක් හිටෙවුවත් පලක් ගන්නේ නැහැ. ඒවාට කෘමි නාශක, පොහොර දාන්න දාන්න රස ඕජාව මැරෙනවා. දැන් එළවළුවල, පලතුරුවල රසක් නැහැ. ඒවායේ රස නැතිවෙන කොට මිනිසුන් මස් අනුභවයට වැඩි වැඩියෙන් නැඹුරු වෙනවා. ඉල්ලුමට සැපයුම අඩුවීමෙන් අනාගතයේ මහා විනාශයක් හට ගන්නවා. අනාගතය බොහොම බියකරුයි.

සැමියා තුළින් ධර්මය දකින්න –

පංච උපාදානස්කන්ධ මාරයා අපට සකසා දෙන්නේ එවැනි අමනුෂ්‍ය බියකරු ලෝකයක්. ඔබ මේ විඥානය කියන මැජික්කරුවාගේ සට කපටවලට හසුවන්නට එපා. ඔබට අකීකරු සැමියෙක් ලැබුණේ නම් ඔහු තුළින් ධර්මය දකින්න. අකීකරු බිරිය තුළින් ධර්මය දකින්න. ධර්මය දැකීමෙන් විදර්ශනාව අවබෝධ කරගන්න. ඔබ මනුෂ්‍ය ලෝකය තුළ පංචඋපාදස්කන්ධ මාරයා හඳුනාගන්න. එනිසා ඔබේ අකීකරු සැමියා, බිරිය, දරුවා තුළින් මේ පැටලිලි සහිත ලෝකය දකින්න. සංස්කාරය තුළ ඇලෙන්න, ගැටෙන්න, බැඳෙන්නට එපා. සංස්කාරක තියෙන්නේ අනිත්‍ය දකින්නයි. අම්මාට, තාත්තාට කළ යුතු උපස්ථානයක් කරන්න. බුදුරජාන් වහන්සේ දේශනා කරනුයේ අම්මාව, තාත්තාව ශ්‍රද්ධාව තුළත් ශීලය, ත්‍යාගය, දානය, ප්‍රඥාව තුළත් පිහිටවන ලෙසයි. ඔබ අම්මාව තාත්තව ශ්‍රද්ධාව තුළ ශක්තිමත් කිරීමෙන් ඔවුන්ට අකුරට යුතුකම් ඉටුකළා වෙනවා.

 

අමිහිරි දේ ලැබුණත්, අසුන්දර දේ ලැබුණත්, අවලස්සන දේ, අකීකරු දේ ලැබුණත් එයත් ධර්මය ලෙස දකින්න. ධර්මය ධර්මානුබෝධය උදෙසාම යොමුකර ගන්න. එවිට ජීවිතය ජීවත්කරලීමට පහසුය.

තෙරුවන් සරණයි …..!!!!

උපුටා ගැනීම – පූජ්‍ය රාජගිරියේ අරියඥාන ස්වාමීන් වහන්සේ දේශනා කළ ධර්ම දේශනාවක් ඇසුරෙනි.

Older Posts »

Categories